شناسایی نشانگرهای ISSR مرتبط با صفات کمی اکوتیپ‌های زعفران زارعی (Crocus Sativus L)

نوع مقاله : مقاله علمی پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار پژوهشی، بخش تحقیقات علوم زراعی و باغی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی جنوب استان کرمان، سازمان تحقیقات، آموزش وترویج کشاورزی، جیرفت، ایران.

2 استاد گروه تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران

3 دانشیار دانشکده کشاورزی، گروه به نژادی و بیوتکنولوژی گیاهی، دانشگاه تبریز

4 دانشیار گروه تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران

10.22048/jsat.2020.189000.1354

چکیده

به منظور بررسی ارتباط صفات کمی و نشانگرهای ISSR (Inter Simple Sequence Repeat) آزمایشی تحت دو شرایط مزرعه و آزمایشگاه در دانشگاه زنجان انجام شد. در این آزمایش از 20 آغازگر ISSR استفاده شد و صفات زراعی (شامل تعداد گل، وزن تر کلاله، وزن تر گل، وزن خشک کلاله، وزن خشک گل، طول کلاله، عملکرد زعفران، تعداد بنه­دختری، وزن­تر بنه، وزن­خشک­ بنه، تعداد برگ، طول برگ، عرض برگ، سطح برگ، وزن خشک برگ، زیست­توده، شاخص برداشت)، صفات فیزیولوژیک (سرعت تعرق، هدایت روزنه­ای، فتوسنتز) و متابولیت­های ثانویه (پیکروکروسین، سافرانال و کروسین) در طول فصل رشد اندازه­گیری شدند. از آغازگرهای مورد استفاده 3 آغازگر دارای تکثیر نبودند و 17 آغازگر دارای تکثیر، چندشکلی نشان دادند. این آغازگرها در مجموع 133 باند را ایجاد نمودند که میانگین تعداد باند‏ها در کل جایگاه­ها 82/7 بود. بیشترین تعداد آلل مربوط به آغازگر I-8 (15 آلل) بود. اما بیشترین مقدار هتروزیگوسیتی و محتوای اطلاعات چندشکلی درجایگاه I-7 مشاهده شد که مقدار آن 93/0 بود. نتایج تجزیه رگرسیون گام به گام نشان داد آغازگرهای مورد مطالعه (9 آغازگر) با اکثر صفات به­جز وزن تر گل، سافرانال، کروسین، تعداد بنه دختری و سرعت تعرق ارتباط معنی­داری داشتند و بیش­ترین ضریب تبیین مربوط به صفات عملکرد (%79)، وزن خشک برگ (%76)، تعداد گل (%73) و سطح برگ (%70)  بود. آغازگر I-6 با 9 صفت کمی در ارتباط بود که بیشترین ارتباط را در میان آغازگرهای مورد مطالعه با صفات کمی داشت. این آغازگر با صفات وزن تر کلاله، وزن خشک کلاله، وزن تر و خشک بنه، تعداد برگ، سطح برگ، وزن خشک برگ، هدایت روزنه­ای و فتوسنتز ارتباط دارد. آغازگر I-6، 11 مکان ژنی را در جمعیت مورد مطالعه شناسایی کرد با توجه به تعداد مکان­های ژنی شناسایی شده می­تواند یکی از آغازگرهای مهم در ارتباط با صفات کمی تلقی گردد. آغازگرهای U808 و U834 به­ترتیب با 5 و 4 صفت در ارتباط بودند که بعد از آغازگر I-6 بیشترین ارتباط با صفات کمی را داشتند. این دو آغازگر بطور مشترک با صفات تعدادگل، شاخص برداشت و عملکرد کلاله در ارتباط بودند. با توجه به ارتباط مشاهده شده احتمال دارد بتوان از این جایگاه­های نشانگری برای گزینش اکوتیپ­ها براساس صفات اشاره شده در جمعیت­های زعفران زراعی استفاده نمود.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Identification of ISSR markers related to quantitative traits of Crocus Sativus L. ecotypes

نویسندگان [English]

  • Seid Mohammad Alavi-Siney 1
  • Jalal Saba 2
  • Seyyed Siamak Alavikia 3
  • Mohammad Reza Azimi 4
1 Assistant professor, Crop and Horticultural Science Research Department, Southern Kerman Agricultural and Natural Resources Research and Education Center, AREEO, Jiroft, Iran
2 Professor of Department of Plant Production and Genetics, Faculty of Agriculture, University of Zanjan, Zanjan, Iran
3 Assosciate Professor, Department of Plant Breeding and Biotechnology, faculty of Agriculture, University of Tabriz, Iran.
4 Associate Professor of Department of Plant Production and Genetics, Faculty of Agriculture, University of Zanjan, Zanjan, Iran
چکیده [English]

In order to investigate the relationship between quantitative traits and ISSR markers, an experiments were carried out under farm and laboratory conditions at Zanjan University. In this experiment, 20 primers of ISSR marker were used and the agronomic traits (including flower number, fresh weight of Stigma, fresh weight of flower, dry weight of Stigma, dry weight of flower, stigma length, saffron yield, corm number, feresh and dry weight of corm, number of leaf, leaf length, leaf width, leaf area, leaf dry weight, biomass, harvest index), physiological traits (transpiration rate, stomatal conductance, photosynthesis) and secondary metabolites (picocrocin, Safranal and Crocin) were measured during the growing season. Three primers of total did not amplified. 17 ISSR primers amplified 133 loci among 20 saffron ecotypes, with an average of 7.82 loci per primer. The highest number of alleles were for the I-8 primer (15 alleles).

کلیدواژه‌ها [English]

  • Saffron Yield
  • Stepwise regression
  • Heterozygosity
  • polymorphism information content