با همکاری انجمن علمی گیاهان دارویی ایران

نوع مقاله : مقاله علمی پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری اقتصاد کشاورزی، دانشگاه زابل- زابل- ایران

2 استادیار و عضو هیئت علمی دانشکده کشاورزی، دانشگاه زابل- زابل- ایران

3 استادیار و عضو هیئت علمی دانشکده اقتصاد، دانشگاه آزاد اسلامی واحد بوشهر- بوشهر- ایران

چکیده

زعفران از جمله محصولات صادارتی غیرنفتی است که بیش از نیمی از بازار جهانی آن به ایران تعلق دارد. در دو دهه اخیر قیمت صادارتی محصول زعفران روند نزولی داشته است. ادامه این روند از طریق کاهش صادرات می‌تواند پیامدهای رفاهی مهمی بر روی تولیدکنندگان، صادرکنندگان و مصرف‌کنندگان داشته باشد. در همین راستا مطالعه حاضر با هدف ارزیابی اثرات رفاهی کاهش قیمت صادراتی زعفران در بازار جهانی بر روی گروه‌های یادشده صورت گرفت. ابزارهای تحلیلی مورد استفاده شامل توابع عرضه و تقاضای داخلی و عرضه صادرات می‌باشد که با استفاده از داده‌های سری زمانی دوره 1399-1359 برآورد گردید. یافته‌های مطالعه حاکی از اثر معنی‌دار کاهش قیمت صادراتی بر صادرات زعفران می‌باشد. مشخص شد که با کاهش قیمت صادراتی تولیدکنندگان و صادرکنندگان با زیان رفاهی مواجه می شوند اما رفاه مصرف‌کنندگان داخلی افزایش می‌یابد که البته این افزایش به مراتب کمتر از کاهش رفاه دو گروه دیگر است. تحلیل رفاهی نشان داد در بازار زعفران در صورتی که انحصار در بازار این محصولات به‌طور کامل از میان برود رفاه کل گروه‌های یادشده حدود 53 درصد کاهش خواهد یافت. پیشنهاد می‌شود پیش از آسیب دیدن تولیدکنندگان، برای این گروه به‌طور خاص برنامه‌های حمایتی تدارک دیده شود تا در صورت تغییر شرایط در بازار جهانی با حمایت از محصول امکان تداوم تولید فرآهم شود. تاکنون همواره قیمت صادراتی به مراتب بالاتر از قیمت داخل بوده است و صادرکنندگان توانسته‌اند سود کسب نمایند لذا برای حمایت از تولیدکنندگان انتقال درآمد از صادرکنندگان در قالب تشکیل صندوق حمایت از تولید می تواند به‌عنوان یک راهکار سیاستی باشد. این صندوق می تواند به‌عنوان وسیله‌ای برای کاهش نوسان درامد صادرکنندگان نیز مورد استفاده قرار گیرد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله [English]

Welfare effects of increasing competition in the market of export products (Case study: saffron product)

نویسندگان [English]

  • Mohammadjavad Mehdizadehrayeni 1
  • Hamid Hamidmohammadi 2
  • Masoud dehdashti 3

1 PhD Candidate of Agricultural Economics, Ferdowsi University of Zabol- Zabol- Iran

2 Assistant Professor and Faculty Member of the Faculty of Agriculture, University of Zabol- Zabol- Iran

3 Assistant Professor and Faculty Member of the Faculty of Economics, Islamic Azad University of Bushehr Branch- Bushehr- Iran

چکیده [English]

Saffron is one of the non -export products that belong to Iran more than half of it global market. In the last two decades, the export price of saffron has been declining. Continuing this process by reducing exports can have important welfare consequences for producers, exporters and consumers. In this regard, the present study aimed to evaluate the welfare effects of saffron export prices in the world market on the aforementioned groups. The analytical tools used include domestic supply and demand functions and export supply, which was estimated by the series data during the period of 1980-2020. The findings of the study indicate a significant effect of reducing export prices on saffron exports. It has been found that the price of exporting producers and exporters is suffering from welfare, but the welfare of domestic consumer's increases, which is far less than the welfare of the two groups. Welfare analysis showed that in the saffron market if the monopoly in the market of these products completely disappeared, the total welfare of the said groups would be reduced by about 53 percent. It is suggested that before the producers are harmed, support programs should be prepared for this group specifically so that in case of changes in the world market, with the support of the product, it will be possible to continue production. Until now, the export price has always been much higher than the domestic price and exporters have been able to make a profit, so to support producers, transferring income from exporters in the form of a production protection fund can be a political solution. This fund can also be used as a tool to reduce the volatility of exporters' income.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Saffron
  • Export
  • Welfare Impacts