مقایسه ترکیبات موثره و میزان فعالیت آنتی اکسیدانی زعفران تولید شده در شهرستان‌های کاشمر و مرند

نوع مقاله: مقاله علمی پژوهشی

نویسندگان

1 کارشناسی ارشد علوم باغبانی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز.

2 استادیار گروه علوم باغبانی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز.

چکیده

زعفران (Crocus sativus L.) محصولی ارزشمند و نیمه مقاوم به خشکی است که می‌تواند در شرایط بسیار متفاوت آب و هوایی مورد کشت و کار قرار گیرد. مهم‌ترین ترکیب‌هاى شیمیایى زعفران ‌را کروسین و مشتق‌هاى کروستین تشکیل می‌دهند. زعفران موارد استفاده مختلفی دارد، از جمله در صنایع غذایی به عنوان عامل عطر و طعم و همچنین در صنایع دارویی به عنوان  ضد اسپاسم، ضد نفخ،‌ آرامبخش، ضد افسردگی و بیماریهای قلبی. در این پژوهش، نمونه‌های زعفران از شهرستان مرند با ارتفاع 1360 متر و کاشمر با ارتفاع 1000 متر از سطح دریا جمع‌آوری شدند و در شرایط مناسب و یکسان خشک گردیدند. همچنین نمونه تجاری از شرکت معروف بسته‌بندی زعفران در بازار نیز تهیه گردید. میزان ترکیبات مؤثره نمونه‌های زعفران شامل؛ کروسین، پیکروکروسین و سافرانال مورد ارزیابی قرار گرفت. بر اساس نتایج به دست آمده، در نمونه‌های جمع‌آوری شده از مرند، بیشترین میزان ترکیبات کروسین و پیکروکروسین مشاهده گردید (میزان جذب به ترتیب 306 و 118). همچنین  فعالیت آنتی‌اکسیدانی نمونه‌های زعفران نیز  به روش احیای رادیکال آزاد DPPH اندازه‌گیری شد. نتایج به‌دست آمده نشان داد که زعفران اکوتیپ مرند میزان ترکیبات مؤثره و فعالیت آنتی‌اکسیدانی بیشتری نسبت به اکوتیپ کاشمر دارد. بطور کلی با توجه به خشکی روزافزون و مسئله کم آبی در منطقه آذربایجان و کیفیت بالای زعفران برداشت شده از زعفران‌زارهای شهرستان مرند، زعفران می‌تواند به عنوان محصولی جهت کشت و کار وسیع در این منطقه قابل توصیه باشد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Comparison between metabolites ant antioxidant activity of saffron (Crocus sativus L.) from Kashmar and Marand regions

نویسندگان [English]

  • Masoumeh Vakili-ghartavol 1
  • Saeedeh Alizadeh Salteh 2
1 M.Sc. student , Department of Horticultural Sciences, Faculty of Agriculture, University of Tabriz
2 Assistant Professor, Department of Horticultural Sciences, Faculty of Agriculture, University of Tabriz
چکیده [English]

Saffron (Crocus sativus L.) is a valuable product that is moderately resistant to drought and is cultivated in environments with very different climatic conditions. The most important chemical compositions of saffron include crocin and crocetin derivatives. Saffron is used as a food colouring and flavouring agent in the food industry. Moreover, it is utilized in folk medicine as antispasmodic, carminative, sedative, anti-depression and for heart disease. In this study, saffron samples from different altitudes, i.e. Marand with altitude of 1360m and Kashmar with altitude of 1000m above sea level were collected and dried in the same conditions and compared with commercial samples. Three major metabolites (crocin, picrocrocin and safranal) were quantified in both altitudes by Spectrophotometry. The results obtained showed that saffron samples from Marand had the most amounts of crocin and picrocrocin (absorbance: 306 and 118). Also, after extraction, antioxidant activity was quantified by the DPPH free radical scavenging method. The results indicated that saffron samples from Marand had higher concentration of these constituents and antioxidant activity in comparison to that of samples from Kashmar. However, due to reduction of rain and increasing drought in the Azerbaijan region, cultivation of saffron in Marand is recommended on the basis of the results of this research and high yield and quality of saffron.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Crocin
  • Picrocrocin
  • Safranal
  • Antioxidant activity