بررسی و مقایسه کیفیت زعفران تولیدی در مراکز عمده تولید استان‌های خراسان رضوی و جنوبی

نوع مقاله : مقاله علمی پژوهشی

نویسندگان

استادیار گروه تولیدات گیاهی و گیاهان دارویی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تربت‌حیدریه و پژوهشگر پژوهشکده زعفران دانشگاه تربت‌حیدریه، تربت‌حیدریه، ایران.

10.22048/jsat.2017.59510.1184

چکیده

مفهوم کیفیت محصولات کشاورزی در دهه‌های اخیر تغییرات زیادی داشته و کیفیت ماده خام بعنوان یک پیش­نیاز ضروری کیفیت محصول نهایی و فرآوری‌شده در نظر گرفته‌ ‌می‌شود. با هدف طبقه‌بندی کیفی مراکز مهم تولید زعفران در استان‌های خراسان رضوی و جنوبی، بررسی اجزای اصلی تعیین کننده بازارپسندی و کیفیت زعفران (کروسین، پیکروکروسین و سافرانال) با استفاده از روش (طیف نور سنجی فرابنفش – مرئی) و استاندارد ISO/TS 36322  انجام‌شد. از 14 مرکز تولید زعفران در استان‌های خراسان رضوی و جنوبی شامل (صفی آباد، قاینات، کاشمر، تربت‌حیدریه، خلیل‌آباد، بردسکن، شهن‌آباد، چخماق، تربت‌جام، فیض‌آباد، سبزوار، سرایان، تقی‌آباد و بیرجند) نمونه‌گیری انجام گرفت. برداشت، جداسازی کلاله و خشک کردن در تمامی نمونه‌ها به‌طور یکسان انجام ‌شد. مقایسه نتایج بدست آمده با استاندارد ملی و استاندارد ایزو نشان داد که مقدار سافرانال در همه مناطق مورد بررسی از استاندارد ایزو و ملی ایران پایین‌تر بود. برای پیکروکروسین همه مناطق مقادیر بالاتری از استاندارد ایزو داشتند اما مناطق 2،10،11 و 12 نتوانسته‌اند حداقل استاندارد ملی را کسب کنند و محصول تولیدی در مناطق 5، 8 و 9 نیز  در مرز استاندارد قرار داشت. منطقه 12کمترین مقدار کروسین را داشت که از استاندارد ایزو نیز پایین‌تر بود. مناطق 2، 5، 10 و 14 نیز مقادیر کروسین پایین‌تر از استاندارد ملی ایران داشتند.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Study and comparison of saffron quality produced in major centers of production in Khorasan provinces

نویسندگان [English]

  • hamed kaveh
  • amir salari
Assistant Professor, Department of plant production and Saffron Institute, University of Torbat Heydarieh, Torbat Heydarieh, Iran.
چکیده [English]

In recent decades, the concept of quality of agricultural products has changed drastically and the quality of raw material is considered as a necessary prerequisite for the quality of the final processed product. With an aim of quality classification of saffron production centers in the provinces of Khorasan, the main components of marketability and quality of saffron (Crocin, Picrocrocin and Safranal) are determined using ultraviolet-visible light spectrum analysis and the ISO / TS 36322 standard. Product sampling was done from 14 centers of saffron production in Khorasan provinces including Safiabad, Qaen, Kashmar, Torbat Heydarieh, Khalil Abad, Bardaskan, Shahn Abad, Chakhmaq, Torbat-Jam, Faizabad, Sabzevar, Sarayan, Eshq Abad and Birjand. Harvest, stigma separation and drying was performed equally in all samples. Comparison of results to national and ISO standard showed that the Safranal content in all of the studied areas were lower than both Iran’s national standard and ISO standards. For Picrocrocin, the results for most of the studied centers were better than ISO standard. However, the results obtained from region numbers 2, 10, 11 and 12 did not reach the national standard of Iran and the products of region numbers 5, 8 and 9 were close to the lowest value in the standard. Region 12 had the lowest Crocin content which was lower than both ISO and national standards. All of the regions 2,5,10 and 14 had low Crocin content and did not reach the minimum quality of Iran’s national standard for Crocin content.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Crocin
  • Picrocrocin
  • Safranal
  • Standard
Alonso, G., Carmona, M., Zalacain, A., Gonzalez, L., Gonzalez, M., and Sarasadelgado, F. 1999. Study of saffron adulteration by increasing its colouring strength. 1st Int Congress, Pigments in Food Technology, Sevilla, pp. 341-346.
Anastasaki, E., Kanakis, C., Pappas, C., Maggi, L., del Campo, C.P., Carmona, M., Alonso, G.L., and Polissiou, M.G. 2009. Geographical differentiation of saffron by gc–ms/fid and chemometrics. European Food Research and Technology 229: 899-905.
Caballero-Ortega, H., Pereda-Miranda, R., and Abdullaev, F.I. 2007. Hplc quantification of major active components from 11 different saffron (Crocus sativus L.) sources. Food Chemistry 100: 1126-1131.
Carmona, M., Sánchez, A.M., Ferreres, F., Zalacain, A., Tomás-Barberán, F., and Alonso, G.L. 2007. Identification of the flavonoid fraction in saffron spice by lc/dad/ms/ms: Comparative study of samples from different geographical origins. Food Chemistry 100: 445-450.
D’Archivio, A.A., Giannitto, A., Incani, A., and Nisi, S. 2014. Analysis of the mineral composition of italian saffron by icp-ms and classification of geographical origin. Food Chemistry 157: 485-489.
Gresta, F., Lombardo, G.M., Siracusa, L., and Ruberto, G. 2008. Saffron, an alternative crop for sustainable agricultural systems. A review. Agronomy for Sustainable Development 28: 95-112.
Hadizadeh, F., Mahdavi, M., Emami, S., Khashayarmanesh, Z., Hassanzadeh, M., Asili, J., Seifi, M., Nassirli, H., Shariatimoghadam, A., and Noorbakhsh, R. 2006. Evaluation of iso method in saffron qualification. II International Symposium on Saffron Biology and Technology 739: 405-410.
Lage, M., and Cantrell, C.L. 2009. Quantification of saffron (Crocus sativus L.) metabolites crocins, picrocrocin and safranal for quality determination of the spice grown under different environmental moroccan conditions. Scientia Horticulturae 121: 366-373.
Lechtenberg, M., Schepmann, D., Niehues, M., Hellenbrand, N., Wünsch, B., and Hensel, A. 2008. Quality and functionality of saffron: Quality control, species assortment and affinity of extract and isolated saffron compounds to nmda and σ1 (sigma-1) receptors. Planta Medica 74: 764-772.
Melnyk, J.P., Wang, S., and Marcone, M.F. 2010. Chemical and biological properties of the world's most expensive spice: Saffron. Food Research International 43: 1981-1989.
Ordoudi, S.A., and Tsimidou, M.Z. 2004. Saffron quality: Effect of agricultural practices, processing and storage. In: Dris, R. and Jain, S.M. (Eds.), Production practices and quality assessment of food crops volume 1: Preharvest practice. Springer Netherlands, Dordrecht, pp. 209-260.
Straubinger, M., Bau, B., Eckstein, S., Fink, M., and Winterhalter, P. 1998. Identification of novel glycosidic aroma precursors in saffron (Crocus sativus L.). Journal of agricultural and food chemistry 46: 3238-3243.
Valle Garcia-Rodriguez, M., Serrano-Díaz, J.s., Tarantilis, P.A., López-Córcoles, H., Carmona, M., and Alonso, G.L. 2014. Determination of saffron quality by high-performance liquid chromatography. Journal of Agricultural and Food Chemistry 62: 8068-8074.
Zalacain, A., Ordoudi, S.A., DIaz-Plaza, E.M., Carmona, M., BlAzquez, I., Tsimidou, M.Z. and Alonso, G.L. 2005. Near-infrared spectroscopy in saffron quality control: Determination of chemical composition and geographical origin. Journal of Agricultural and Food Chemistry 53: 9337-9341.