زراعت و فناوری زعفران

چکیده دیابت با افزایش استرس اکسیداتیو و کاهش پتانسیل آنتی اکسیدانی به دلیل افزایش تشکیل رادیکال های آزاد همراه است. خاصیت آنتی اکسیدانی کلاله زعفران گزارش شده است. به نظر می‌رسد سطح و عملکرد BDNF و فاکتور رشد عصبی (NGF) در دیابت به دلیل وجود مقاومت به انسولین مختل می‌شود. تغییر سطح BDNF و NGF با افزایش دیابت نوع 2 مرتبط است. این مطالعه با هدف بررسی اثر کروسین و سافرانال بر فعالیت آنزیم های آنتی‌اکسیدانی مانند سوپراکسید دیسموتاز (SOD)، گلوتاتیون پراکسیداز (GPx) و کاتالاز و فاکتور نوروتروفیک مشتق از مغز و عصب (BDNF) انجام شد.در این مطالعه 36 موش صحرایی به 6 گروه به شرح زیر تقسیم شدند: گروه کنترل، دیابتی درمان نشده، دیابتی تحت درمان با دو غلظت 100 و 50 میلی-گرم بر میلی‌لیتر از کروسین و سافرانال به صورت تزریق داخل صفاقی در یک بازه 25 روزه. در پایان دوره درمان، بافت مغز برای ارزیابی آنزیم‌های آنتی‌اکسیدانی BDNF و NGF تشریح شد.سطوح BDNF، NGF، SOD، GPX، CAT و MDA در گروه تیمار با غلظت 100 میلی‌گرم بر میلی‌لیتر کروسین و سافرانال در مقایسه با گروه تحت درمان با غلظت‌50 میلی‌گرم بر میلی‌لیتر کروسین، سافرانال و گروه کنترل افزایش معنی‌داری داشت.نتایج نشان داد که کروسین و سافرانال شاخص‌های آنتی اکسیدانی و آسیب‌های ناشی از دیابت را در بافت مغز موش‌های دیابتی بهبود داده است.

چکیده به منظور مطالعه واکنش عملکرد گل و بنه زعفران به نوع مصرف منابع مختلف کودی آزمایشی در طی دو سال زراعی 1396-1395 و 1397-1396 در منطقه شادمهر تربت حیدریه به صورت طرح بلوکهای کامل تصادفی با 10 تیمار و 4 تکرار اجرا شد. تیمارهای آزمایش شامل : 1-بذرمالی (آغشته کردن) بنه‎ها با کود نانو بیولوژیک (با نام تجاری بیومیک از شرکت بیوزر)؛ 2-بذرمالی+ یک مرحله مصرف کود نانو بیولوژیک در آب آبیاری؛ 3-بذرمالی+ یک مرحله محلولپاشی کود نانو بیولوژیک ؛ 4-بذرمالی+ آبیاری+ محلولپاشی کود نانو بیولوژیک؛ 5-یک مرحله مصرف کود نانو بیولوژیک با آبیاری؛ 6-یک مرحله محلولپاشی کود نانو بیولوژیک؛ 7-مصرف کود شیمیایی (اوره، فسفات آمونیوم و سولفات پتاسیم)؛ 8-مصرف کود گاوی پوسیده؛ 9-کود گاوی + کود شیمیایی و 10- شاهد بودند. صفات مورد مطالعه زعفران شامل عملکرد خشک بنه، عملکرد تر گل، عملکرد تر و خشک کلاله و تعداد گل بود. براساس نتایج مزرعه سال سوم بیشترین عملکرد کلاله خشک (با 14کیلوگرم در هکتار) و تعداد گل در تیمار بذرمالی+ آبیاری+ محلولپاشی کود نانو بیولوژیک (با 176 درصد افزایش نسبت به شاهد) و بیشترین عملکرد بنه در تیمار بذرمالی کود نانوبیولوژیک (با 41 درصد افزایش نسبت به شاهد) به دست آمد. بررسی روش های مختلف کاربرد کود نانوبیولوژیک نشان داد که روش بذرمالی بنه ها بیشترین تاثیر را بر افزایش عملکرد بنه های زعفران و کاربرد همزمان روش بذرمالی بنه ها با محلول پاشی با آبیاری بیشترین تاثیر مثبت را بر خصوصیات گل زعفران داشت.

چکیده توسعه نوآوری‌های مؤثر در کسب‌وکارها به دلیل سطح بالای عدم قطعیت و پیچیدگی‌های موجود، به‌عنوان یک چالش اساسی شناخته می‌شود. تحولات سریع تکنولوژیکی و ضرورت نوآوری موجب تغییرات گسترده‌ای در کسب و کارهای مختلف در سطح جهانی گردیده است. کسب‌وکارهای کشاورزی، به‌ویژه در بخش‌های تولید، فرآوری، بسته‌بندی، توزیع و بازاریابی، اجزای مختلف زنجیره ارزش را به یکدیگر متصل می‌سازند و در این میان، صنعت زعفران با ویژگی‌های خاص خود، جایگاه مهمی در این فرآیند دارد. عوامل متعددی بر موفقیت یا عدم موفقیت کسب‌وکارهای صنایع زعفران تأثیرگذار هستند و در این بین، نوآوری به‌عنوان رکن اصلی توسعه اقتصادی و راهبردی جهت ارتقاء کسب‌وکارهای صنایع زعفران شناخته می‌شود. پژوهش حاضر به بررسی نقش نوآوری در توسعه کسب‌وکارهای صنایع تبدیلی و فرآوری زعفران در استان خراسان رضوی پرداخته است. جامعه آماری مطالعه، شرکت‌های فرآوری کننده زعفران استان خراسان رضوی می‌باشند که برای این منظور 120 شرکت با روش نمونه‌گیری تصادفی طبقه‌ای به‌عنوان نمونه پژوهش در سال 1403 مورد بررسی قرار گرفتند. نتایج مدل‌سازی معادلات ساختاری نشان داد که نوآوری فناوری بر نوآوری محصول، فرآیند و بازار تاثیر مثبت دارد، همچنین تاثیر مثبت نوآوری تحقیق و توسعه بر نوآوری محصول، فرآیند، سازمان و بازار تایید شد. در نهایت نیز نتیجه گرفته شد که نوآوری محصول و نوآوری فرآیند اثر مثبتی بر توسعه کسب‌وکارهای صنایع تبدیلی و فرآوری زعفران دارند. بر این اساس، پیشنهاد می‌شود که شرکت‌ها با بهره‌گیری از فناوری‌های بومی‌سازی‌شده مانند خشک‌کن‌های خورشیدی و توسعه همکاری‌های تحقیقاتی با دانشگاه‌های منطقه‌ای، محصولات نوآورانه‌ با ارزش افزوده بالا تولید کنند. همچنین، تقویت زیرساخت‌های بسته‌بندی هوشمند و بازاریابی دیجیتال می‌تواند مسیر توسعه پایدار و صادرات‌محور این کسب‌وکارها را هموار سازد.

چکیده بررسی خواص فارماکولوژیک زعفران ومواد موثره آن باتوجه به کاربردهای بالینی و بهداشتی که در انسان می‌تواند داشته باشد،‌ حائزاهمیت است. دیابت بیماری مزمنی است که با کاهش ترشح انسولین ناشی از اختلال در عملکرد سلول‌های بتا در پانکراس یا افـزایش مقاومـتبه انسولین مشخص می‌شود. گرایش به درمان دیابت توسط داروهای گیاهی که دارای عوارض جانبی کمتری نسبت به داروهای شیمیایی هستند،روز به روز گسترش می یابد. این مطالعه برای اولین بار با هدف بررسی تاثیرعصاره آبی بنه زعفران بر میزان گلوکز خون و آنزیم‌های کبدی در موش‌های صـحرایی دیـابتیانجام شد. موش‌های صحرایی نر به‌طور تصادفی به گروه‌های سالم و بیمار بدون درمان و تحتدرمان با دوز‌های 100، 200 و 300 میلی‌گرم بر کیلو‌گرمعصاره آبی بنه زعفران تقسیم شدند. برای القای دیابت از استرپتوزوتوسین استفاده شد. به دنبال تزریق عصاره بنه زعفران میزان مرگ و میر به صورت چشمگیری کاهش یافت. دوزهای 200 و 300 میلی‌گرم برکیلو‌گرماز عصاره آبی بنه زعفران سبب کنترل کاهش وزن موش‌های دیابتی گردیدند به گونه‌ای که دوز 300 میلی‌گرم بر کیلوگرم نسبت به تیمار کنترل بدون دیابت معنی‌دار نبود. نتایج نشان داد که تزریق عصاره آبی بنه زعفران سبب کاهش معنی‌دار گلوکز ناشتا خون شد. دوز 300 میلی گرم در روز 15 بعد از القا دیابت، سبب کاهش چشمگیری در سطح گلوکز خون گردید به نظر می‌رسد یکی از مکانیسم‌های اثرهیپوگلیسمیک عصاره زعفران که موجب افزایش ترشح انسولین از سلول‌هایبتای پانکراس می‌شودباعث این اتفاق بوده است. دوز 300 میلی‌گرم بر کیلوگرم سبب کاهش آنزیم‌های کبدی AST و ALT درسرم خونی گردید. نتایج این تحقیق نشان داد که عصاره آبی بنه زعفران علاوه بر بر کاهش قند خون و کنترل بیماری دیابت باعث تنظیم فعالیت آنزیم‌های کبدی می‌شود.

چکیده امروزه با توجه به شدت رقابت و تغییرات مداوم در شرایط محیطی، شناسایی نیازها و خواسته های مصرف کنندگان برای کسب مزیت رقابتی در بازارهای داخلی و بین المللی امری ضروری می باشد. زعفران یکی از محصولات کشاورزی مهم و ارزشمند ایران به شمار می رود و برای رشد بازار آن لازم است که به ترجیحات مصرف کنندگان این محصول توجه شود. لذا، هدف اصلی این مطالعه رتبه بندی و بررسی اثر ویژگی های زعفران بر مطلوبیت مصرف کنندگان این محصول در شهر مشهد می باشد. در این مطالعه، برای ویژگی های نام تجاری، نوع بسته بندی و وزن به ترتیب 3، 3 و 8 سطح در نظر گرفته شده است و در سال 1398، اطلاعات مربوط به 400 پاسخ دهنده با استفاده از روش نمونه گیری طبقه ای (با انتساب متناسب) از 13 منطقه مشهد جمع آوری گردید. نتایج مطالعه با استفاده از تحلیل متقارن نشان داد که وزن زعفران عرضه شده به بازار و نوع بسته بندی ویژگی های مهم تأثیرگذار بر ترجیحات خرید مصرف کنندگان می باشند. در تحلیلی جزئی تر و با در نظر گرفتن سطوح ویژگی ها، نتایج مطالعه مؤید آن است که بیشترین مقادیر مطلوبیت مربوط به زعفران پاکتی با وزن 608/4 گرم می باشد. با توجه به نتایج مطالعه، به شرکت های زعفران توصیه می گردد که در تنظیم راهبردهای بازاریابی برای گروه های مختلف مصرف کنندگان به ترجیحات آن ها در بازارهای هدف توجه ویژه ای داشته باشند.

چکیده تغییر اقلیم یکی از چالش‌های اصلی و تأثیرگذار بر پایداری کشاورزی در بسیاری از دشت‌های ایران به شمار می‌رود. در دهه‌های اخیر، کاهش بارندگی و افزایش دما در اقلیم‌های خشک و نیمه‌خشک ایران، به‌ویژه دشت همدان - بهار، موجب کاهش منابع آب و ناپایداری در تولیدات کشاورزی شده است. در این شرایط، شناسایی و ارزیابی گزینه‌های زراعی مقاوم به تنش‌های اقلیمی، به‌ویژه در راستای افزایش تاب‌آوری کشاورزی منطقه، ضروری به نظر می‌رسد. هدف این مطالعه، ارزیابی کارایی کشت زعفران به‌عنوان راهبردی اقتصادی و سازگار با تغییرات اقلیمی در دشت همدان - بهار است. در ابتدا، روند تغییرات پیش‌نگری‌شده دما و بارندگی در افق‌های زمانی آینده با استفاده از داده‌های سناریوهای اقلیمی برای ایستگاه سینوپتیک فرودگاه (همدان) در دشت مورد مطالعه تحلیل شد. سپس عملکرد زعفران و سایر محصولات رایج منطقه تحت این سناریوها با بهره‌گیری از مدل شبیه‌سازی رشد و عملکرد محصول برآورد گردید. در ادامه، یک مدل برنامه‌ریزی ریاضی با هدف حداکثرسازی سود خالص کشاورزی منطقه طراحی شد تا تأثیر تغییر عملکرد محصولات بر الگوی کشت در شرایط مختلف اقلیمی تحلیل گردد. نتایج نشان می‌دهد که در شرایط سه سناریوی اقلیمی آینده، عملکرد محصولات رایج منطقه مانند گندم، جو و سیب‌زمینی به‌طور میانگین بین 2 تا 4 درصد کاهش خواهد یافت. در مقابل، عملکرد زعفران در سناریوهای مختلف، افزایش یافته و به‌طور میانگین در سه سناریوی  تا 3 درصد افزایش پیدا خواهد کرد. همچنین، سطح زیر کشت و سود خالص حاصل از زعفران در افق ۲۰۵۰ روندی صعودی نشان داده، به‌گونه‌ای که سود خالص حاصل از افزودن این محصول به الگوی کشت منطقه مورد مطالعه در سناریوی بدبینانه نیز با افزایش بیش از 2 درصد نسبت به وضعیت پایه همراه خواهد بود. بنابراین یافته‌ها، موقعیت زعفران را به‌عنوان محصولی اقتصادی، کم‌ریسک و سازگار با تغییرات اقلیم نشان می‌دهد و افزودن آن به الگوی کشت را به‌عنوان راهبردی مؤثر در سازگاری با شرایط اقلیمی آینده مکملی بر راهبردهای مورد مطالعۀ گذشته معرفی می‌کند.

چکیده هدف این پژوهش بررسی علل کشت زعفران در نواحی معتدل کوهستانی گلستان می‌باشد. بر این اساس نوع تحقیق کاربردی- توسعه‌ای بوده و روش انجام آن توصیفی- تحلیلی است. قلمرو مکانی آن مزارع روستای وامنان از توابع شهرستان آزادشهر را در برمی‌گیرد. جامعه آماری آن را 110 کشاورز با تجربه زعفران‌کار تشکیل می‌دهد که به‌صورت سرشماری اطلاعات گردآوری و به کمک نرم‌افزار SPSS تجزیه و تحلیل شده است. نتایج بدست آمده نشان داد: از نظر سازگاری اقلیمی 1/82 درصد کشاورزان در اولویت‌بندی کشت محصولات زراعی اولویت اول را به محصول زعفران اختصاص داده‌اند که این وضعیت در سایر محصولات رقم ناچیزی را تشکیل می‌دهد. از نظر شاخص درآمدی، درآمد زعفران در مقایسه محصولات بومی بیشتر می‌باشد. به‌طوری‌که نسبت درآمد محصول زعفران (92372 هزار ریال) به سیب‌زمینی (5983 هزار ریال) 20 و به غلات (9617.2 هزار ریال) 7/8 برابر قید گردید. همچنین بین استقبال مردم نسبت به کشت محصول زعفران و شرایط اقتصادی و ویژگی‌های فیزیولوژی آن رابطه معناداری در سطح 99 درصد بدست آمد. نبود زیرساخت‌های لازم از جمله بازار فروش در سطح ناحیه و منطقه، دستگاه‌های خشک‌کننده، کمبود کارگر مهم‌ترین مانع توسعه کشت زعفران در ناحیه قیدشده است؛ بنابراین رفع موانع مذکور در جهت توسعه کشت زعفران در منطقه ضروری است.

چکیده پایداری کشاورزی امروزه بی‌شک یکی از مهم‌ترین بخش‌های توسعه پایدار است. اتکای اصلی درآمد ساکنین روستا‌های استان خراسان رضوی به محصولات کشاورزی و باغی به‌ویژه زعفران می‌باشد. در این راستا گل‌های فیروزه فام این گیاه پهنه اراضی شهرستان نیشابور را نیز در برگرفته و در این شهرستان با استقبال زیاد کشاورزان مواجه شده است. در این مطالعه به بررسی کشت زعفران در ایجاد پایداری اقتصادی روستا‌های دهستان دربقاضی در بخش مرکزی شهرستان نیشابور پرداخته شده است. روش انجام این پژوهش، مبتنی بر مطالعات کتابخانه‌ای، اسنادی و میدانی و تحلیلی - توصیفی است. در همین چارچوب برای تعیین پایداری اقتصادی روستا‌ها، از مدل موریس دیویس استفاده شده است. این مدل شامل سه ماتریس می‌باشد که برای شاخص‌های اقتصادی به‌طور جداگانه محاسبه و تحلیل می‌شود. جامعه آماری روستا‌های بالای صد خانوار در دهستان دربقاضی می‌باشد، همچنین حجم نمونه مورد مطالعه براساس فرمول کوکران 308 خانوار است . نتایج حاصل از مدل موریس دیویس نشان داد، از بین ده روستای مورد مطالعه، روستا‌های بحرودی، جیلو، خوجان و نوروزآباد از پایداری کم، روستای روح‌آباد، حقیه، شادمیانه، کاریزک و همچنین روستا‌های باغ جعفرآباد و کاریز صباح از پایداری متوسطی برخوردار هستند.  در راستای نتایج این پژوهش پیشنهادی مبتنی  بر حفظ اشتغال در منطقه و حمایت از زعفرانکاران منطقه برای ترغیب کشت زعفران و پایداری روستا‌های مورد مطالعه ذکر شده است.

چکیده  به‌منظور ارزیابی اثر دمای محیط ریشه بر رشد و فعالیت آنتی اکسیدانت‌های موجود در بنه زعفران، آزمایشی در قالب طرح کاملاً تصادفی با سه تکرار در شرایط اتاق رشد اجرا گردید. در این آزمایش اثر دو دمای 1±23 و 1±33 درجه سانتی‌گراد بر فعالیت آنزیم‌های آنتی‌اکسیدانت: پراکسیداز، پلی فنل اکسیداز، سوپر اکسید دیسموتاز، کاتالاز و اکسین اکسیداز در جوانه انتهایی و بنه زعفران از تیرماه (دوره خواب بنه) تا مهرماه (شروع رشد بنه) مورد بررسی قرار گرفت. نتایج نشان داد که در هر دو دما، فعالیت آنزیم‌ها در تیرماه حداقل بود. در مهرماه فعالیت آنزیم‌های مذکور در دمای 23 درجه سانتی‌گراد همزمان با شروع رشد ریشه، جوانه انتهایی و برگ در بنه‌های زعفران افزایش یافت، اما در دمای 33 درجه سانتی‌گراد، هیچ‌گونه تغییری در فعالیت‌های آنزیمی مشاهده نشد. همچنین بیشترین میزان قندهای محلول (گلوکز، مانوز و آرابینو) در جوانه و بنه زعفران در دمای 23 درجه سانتی‌گراد به دست ‌آمد. با توجه به نتایج حاصل از این پژوهش، به نظر می‌رسد دمای 33 درجه سانتی‌گراد در محیط کشت با ایجاد اختلال در فعالیت آن‌ها موجب ادامه خواب در بنه‌های زعفران می‌شود و در مقابل در دمای 23 درجه سانتی‌گراد، افزایش فعالیت آنزیمی موجب تحریک رشد زعفران می‌شود.

چکیده با وجود این­که زعفران یکی از گران­ترین گیاهان دارویی در جهان است، اما تاکنون در مورد تولید آن در کشت عمودی مطالعه­ای انجام نشده است. بنابراین رشد و تولید زعفران در دو سیستم کشت متفاوت (عمودی و افقی) در مزرعه تحقیقاتی دانشگاه تربیت مدرس در سال زراعی 1393-1392 مورد مقایسه قرار گرفت. بنه­های زعفران در سیستم کشت عمودی در کیسه­های پارچه­ای در یک مکعب که ابعاد هر وجه آن 5/1 در 5/1 متر بود کشت شدند. در کشت افقی در مزرعه بنه­ها در سه کرت که مساحت هر کرت 25/2 مترمربع بود کشت شدند. نتایج نشان داد که در سال اول رشد تعداد گل، وزن خشک گل و وزن خشک کلاله در واحد سطح در سیستم کشت عمودی به ترتیب 10 گل، 34/347 و 56 میلی­گرم در مترمربع بود که به­طور معنی­داری تقریباً سه برابر بیشتر از کشت افقی بود. در مقابل در سیستم کشت افقی تعداد و وزن خشک بنه­های دختری (به ترتیب 4/2 عدد و 36/0 گرم در بوته)، وزن خشک بنه­های مرکزی (88/0 گرم در بوته) و وزن خشک برگ و ریشه به‌طور معنی­داری بیشتر از کشت عمودی بود، ولی حداکثر طول برگ در کشت عمودی نسبت به کشت افقی بیشتر بود. لذا می‌توان نتیجه‌گیری کرد که از سیستم کشت عمودی برای افزایش محصول زعفران در سال اول استفاده کرد؛ اما باید در مورد بهبود وزن خشک بنه­های دختری جانبی و وزن خشک بنه­های مرکزی در این سیستم تحقیق بیشتر انجام داد.

چکیده با معرفی گواهی سپرده کالایی در بورس کالای ایران، این پژوهش سعی در شناخت عوامل موثر بر نوسانات قیمت آن و از جمله تأثیر حجم معاملات آتی و ارتباط دوسویه بین این دو در جهت بررسی آزمون فرضیه ترکیب توزیعها MDH و فرضیه ورود متوالی اطلاعات SIAH می نماید. به این منظور از روش بررسی وجود رابطه علیت خطی و غیر خطی بین دو متغیر فوق استفاده و داده ها به صورت روزانه در بازه زمانی شهریور ماه 1397 الی پایان شهریورماه 1399 اخذ شده است. روش تحقیق توصیفی- تحلیلی و روش گردآوری داده ها کتابخانه ای با استفاده از روشها و مدلهای اقتصاد سنجی و مفهوم شبکه های عصبی به کمک نرم افزارهای Eviews و R صورت گرفته است. نوسانات قیمت گواهی سپرده زعفران با استفاده از مدلهای خانواده Arch استخراج گردیده است. نتایج بدست آمده نشان می دهد که رابطه علیت خطی بین نوسانات قیمت گواهی سپرده و قیمت آتی وجود داشته و این رابطه دوطرفه است. نتایج آزمون BDS روی پسماند حاصل از مدلVAR بین متغیرها وجود رابطه غیر خطی بین متغیرها را نشان می دهد. نتایج آزمون علیت گرنجر غیرخطی مبتنی بر شبکه عصبی نشان می دهد که حجم معاملات آتی ها علیت نوسانات قیمت گواهی سپرده زعفران است لذا در معاملات زعفران در بورس کالای ایران، اطلاعات از بازارهای آتی به بازار نقد جریان دارد و سفته بازی در بازار گواهی سپرده زعفران نمی تواند به عنوان عامل تثبیت کننده در قیمت معاملات آتی اثرگذار باشد.

چکیده زعفران یکی از محصولات کشاورزی مهم و ارزشمند ایران به شمار می­رود و برای رشد بازار آن لازم است که به ترجیحات مصرف­کنندگان این محصول توجه شود. مصرف­کنندگان دارای نیازها و خواسته­های متفاوتی می­باشند و با بخش­بندی منفعتی بازار زعفران، شرکت­ها می­توانند از ترجیحات مصرف­کنندگان در هر بخش از بازار درک صحیحی داشته باشند. لذا، در این مطالعه با بکارگیری الگوریتم­های خوشه­بندی قطعی و فازی، بازار زعفران به بخش­های همگن تقسیم و سپس با استفاده از نتایج تحلیل متقارن؛ ترجیحات، نگرش و خصوصیات جمعیت­شناختی مصرف­کنندگان در هر یک از بخش­های بازار مورد بررسی قرار گرفت. در این مطالعه، اطلاعات مربوط به 400 پاسخ­دهنده با استفاده از روش نمونه­گیری طبقه­ای از 13 منطقه مشهد جمع­آوری گردید. نتایج مطالعه نشان داد که بازار زعفران را می­توان به شش بخش همگن تقسیم نمود و الگوریتم خوشه­بندی فازی C-means در مقایسه با روش­های قطعی K-means، K-medoids و روش­های فازی گوستافسون-کسل و گت-گوا دارای عملکرد بهتری در شناسایی خوشه­ها می­باشد. مطابق با یافته­های مطالعه، در اغلب بخش­های بازار، وزن زعفران و نوع بسته­بندی مهمترین ویژگی­های اثرگذار بر تصمیمات خرید می­باشند. بر اساس نتایج مطالعه، به شرکت­های زعفرانی توصیه می­گردد که در عرضه محصولات زعفرانی و تدوین استراتژی­های بازاریابی به ترجیحات مصرف­کنندگان در بخش­های مختلف بازار توجه نمایند.

چکیده کنه بنه زعفران (Claparède Rhizoglyphus robini) به‌عنوان یک تهدید جدی در مناطق کشت زعفران در ایران مطرح می‌باشد. این کنه خاکزی، باعث کاهش رشد و زردی بوته‌های زعفران و در نهایت تخریب پیازها می‌گردد. به دلیل اهمیت راهبردی زعفران به‌ویژه از جنبه دارویی و صادراتی بودن آن، امکان ثبت ترکیبات شیمیایی مصنوعی علیه آفات و بیماری‌های این گیاه در کشور وجود ندارد. لذا یافتن روش‌های غیرشیمیایی و مبتنی بر مواد طبیعی برای کنترل این آفت ضروری است. در این تحقیق قارچ‌های بیمارگر به عنوان رهیافتی امیدبخش برای کنترل این کنه مورد استفاده قرار گرفتند. به منظور جمع‌آوری و شناسایی این قارچ‌ها، در سال‌های 1401 و 1402 از مزارع زعفران 32 منطقه از شهرستان تربت‌حیدریه در استان خراسان‌رضوی، نمونه برداری انجام شد. در مجموع، 55 جدایه قارچی مربوط به هشت جنس جداسازی گردیدند که از میان آنها 26 جدایه توانستند کنه‌ها را کلونیزه نمایند. جدایه‌هایی که قدرت بالایی در کشندگی کنه داشتند و بعد از 10 روز حداقل 50 درصد مرگ‌ومیر ایجاد کردند، مورد مقایسه آماری قرار گرفتند. نتایج نشان دادند که در روز دهم جدایه M-Kh قارچ Metarhizium sp. و جدایه Co-TZ قارچ Cordyceps sp.، 100 درصد مرگ‌ومیر در کنه ایجاد کردند که بیشتر از بقیه قارچ‌ها بودند اما با تعدادی از جدایه‌های قارچ Beauveria sp.، اختلاف معنی‌داری نداشتند (P<0/05). درصد کلونیزاسیون کنه تیمار‌شده با جدایه M-Kh، 100 درصد بود و با بقیه قارچ‌ها به طور معنی‌داری اختلاف داشت (P<0/05). جدایه‌های قارچ‌های Cladosporium sp.، Aspergillus spp.، Penicillium spp.، Fusarium spp. و Mucor spp. نیز اگرچه باعث مرگ‌ومیر در کنه مورد مطالعه گردیدند اما اثر آنها معنی‌دار نبود. بر اساس اطلاعات موجود، این اولین گزارش از بیماری‌زایی جنس‌های قارچی مذکور علیه کنه زعفران در ایران محسوب می‌شود. با توجه به نتایج بدست آمده، جدایه‌های قارچی منتخب می‌توانند به عنوان عوامل مهارگر زیستی برای حفاظت از بنه زعفران علیه این آفت، مورد استفاده قرار گیرند.

چکیده به منظور بررسی اثرات اسید هیومیک و تراکم کاشت بر صفات رویشی و زایشی زعفران، آزمایشی به صورت فاکتوریل در قالب طرح پایه بلوک‏های کامل تصادفی، در مزرعه دانشکده کشاورزی دانشگاه بیرجند در سال زراعی 1395- 1394 اجرا شد. فاکتورها شامل اسید هیومیک در چهار سطح (صفر، 5، 10 و 15 کیلوگرم در هکتار) و تراکم کاشت در سه سطح (50، 75 و 100 بنه در مترمربع) با سه تکرار بودند. نتایج نشان داد که اسید هیومیک اثر معنی‏داری بر صفات بنه (وزن کل بنه و وزن ‏تر و خشک بنه دختری) داشت، به ‏طوری‌که بیشترین وزن کل بنه (09/23 گرم در بوته) در نتیجه اعمال تیمار 5 کیلوگرم در هکتار اسید هیومیک به دست آمد. همچنین، نتایج سال دوم آزمایش، نشان دهنده تاثیر معنی‏دار اسید هیومیک بر صفات گل (تعداد و عملکرد کل گل تر و عملکرد کلاله تر و خشک) بود، به طوری‌که بیشترین عملکرد کلاله تر و خشک (35/1 و23/0 گرم در مترمربع به ترتیب) در سطح 10 کیلوگرم در هکتار اسید هیومیک حاصل شد، و کمترین مقدار این صفات در تیمار شاهد مشاهده گردید. تراکم کاشت نیز بر تعداد و عملکرد کل گل تر و عملکرد کلاله تر و خشک تاثیرگذار بود، به طوری‌که بیشترین میزان این صفات در تراکم 100 بنه در مترمربع حاصل شد. اثرات متقابل نشان داد، که سطوح مختلف اسید هیومیک و تراکم کاشت تاثیر معنی‏داری بر متوسط طول و عملکرد کلاله تر در سال دوم داشت. بر اساس نتایج، می‏توان 5 کیلوگرم در هکتار اسید هیومیک و تراکم 75 بنه در مترمربع را در افزایش ویژگی‏های عملکردی و رشدی زعفران در این آزمایش موثر دانست.

چکیده زعفران یا طلای سرخ یکی از  محصولات استراتژیک کشاورزی است که پتانسیل صادرات غیرنفتی بسیار بالایی برای کشور دارد. با توجه به ممنوعیت استفاده از سموم شیمیایی مصنوعی علیه آفات زعفران و روند رو به رشد کاشت این محصول در کشور و همچنین اهمیت تولید بذر گواهی شده محصولات کشاورزی، یافتن راه‌های کنترل غیر‌شیمیایی آفت و تولید پیاز سالم زعفران، اجتناب ناپذیر می­باشد. در این میان، کنه زعفران Rhizoglyphus robini Claparède  یکی از مهم­ترین آفات زعفران بوده که هرساله خسارت زیادی به پیاز و محصول زعفران وارد می­سازد. در مطالعه‌ی حاضر سمیت اسانس‌های گیاهی از خانواده کاسنی (Compositae) شامل گیاه درمنه Artemisia sieberi Besser، تلخه Acroptilon repens (L.)، کاسنی Cichorium intybus L. و بومادران Achillea millefolium L. روی کنه ماده بالغ زعفران در شرایط آزمایشگاه ارزیابی شد. زیست سنجی به روش تدخینی در داخل پتری دیش 5 سانتی‌متری در تاریکی مطلق، رطوبت نسبی 70 درصد و دمای 26 درجه به مدت 24 ساعت انجام شد. برای هر اسانس 6 غلظت و برای هر غلظت 3 تکرار در نظر گرفته شد. نتایج نشان داد که اسانس درمنه با  ppm09/160=LC₅₀ دارای بیشترین و اسانس کاسنی با ppm 12/440=LC₅₀ دارای کمترین میزان سمیت بر کنه بنه زعفران بودند. همچنین بیشترین شیب رگرسیون غلظت- مرگ و میر در اثر اسانس تلخه (719/0±801/5) و کمترین آن در اثر اسانس­های درمنه و بومادران مشاهده گردید. بر اساس نقطه شروع سمیت، اسانس درمنه با بیشترین مقدار عرض از مبداء (323/0±177/2-) سریعترین سمیت اولیه را بر کنه در غلظت ppm21/33 ایجاد نمود.

چکیده به منظور بهبود عملکرد زعفران و تغییر الگوی کاشت در مناطق خشک، آزمایشی بصورت کرت‌های خردشده در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی در سه تکرار طی سال‌های زراعی 1395-1392 در یک مزرعه تحقیقاتی واقع در روستای چرخاب از توابع استان یزد به اجرا درآمد. سطوح فاکتور اصلی شامل سه سطح آبیاری (آبیاری تا 100، 75 و 50 درصد نیاز آبی) به عنوان کرت‌های اصلی و 7 تیمار مختلف مدیریت کودی شامل شاهد، 10 تن در هکتار کود دامی یا ورمی‌کمپوست به صورت توزیع روی سطح خاک، 5 و 10 تن در هکتار ورمی‌کمپوست به صورت ردیفی در زیر ردیف‌های کاشت، 10 لیتر در هکتار هیومستر سفرون در یک نوبت و در دو نوبت پس از گلدهی، به عنوان کرت‌های فرعی بود. نتایج نشان داد که کاهش آبیاری از 75% به 50% نیاز آبی موجب کاهش معنی‌دار وزن خشک برگ، وزن بزرگترین بنه، وزن کل بنه و تعداد بنه مؤثر در بوته شد. اختلاف عملکرد بین تیمارهای آبیاری هر ساله بیشتر شد. به­طوریکه در سال اول آزمایش، تیمارها از نظر تعداد گل اختلاف معنی‌داری نداشتند اما در سال سوم آزمایش تعداد گل در تیمار 100% نیاز آبی با میانگین 76/100 گل در هر کرت بصورت معنی‌داری بیش از دو تیمار دیگر بود. همچنین با کاهش آبیاری از 100% به 75% نیاز آبی، تعداد کل بنه بیش‌از 40% کاهش یافت، اما وزن کل بنه کمتر از 30% کاهش یافت. بین تیمارهای مدیریت کودی، مصرف ورمی‌کمپوست به مقدار 10 تن در هکتار به­صورت ردیفی در زیر ردیف‌های کاشت (10RV) و مصرف کود هیومستر سفرون به مقدار 10 لیتر در هکتار طی دو نوبت‌ در طول فصل رشد (CH) به صورت معنی‌داری مطلوبتر بود. بطوریکه بیشترین تعداد گل در سال‌های دوم و سوم آزمایش در تیمار 10RV به ترتیب 78/71 و 22/98 عدد در هر کرت بدست آمد اما سود خالص حاصل از تیمار CH حدود 5/13 برابر بیش از بهترین تیمار این آزمایش (10RV) بود. درمجموع، روند تغییرات صفات طی سه سال آزمایش نشان داد که مزیت مصرف هیومستر سفرون نسبت به سایر تیمارها بیشتر است. لکن توصیه می‌شود در تحقیقات آتی مقادیر بیشتر این کود مورد بررسی قرار گیرد.

چکیده زعفران یکی از مهم‌ترین محصولات تولیدی کشاورزی کشور می‌باشد و استان‌های خراسان رضوی، جنوبی و شمالی از عمده‌ترین استان‌های تولیدکننده زعفران می‌باشند.‌ هدف از مطالعه حاضر سنجش فرضیه بازار مرکزی محصول زعفران در استان‌های خراسان شمالی، رضوی و جنوبی با استفاده از داده‌های ماهانه طی سال‌های 1385 تا 1390 می‌باشد. بدین منظور از فن آزمون هم‌جمعی برای سری‌های قیمت با استفاده از رهیافت یوهانسون بهره گرفته‌شده است. نتایج نشان‌داد که استان خراسان جنوبی نقش رهبری قیمت را در بین استان‌های مذکور بر عهده دارد. این در حالی است که از بین سه استان مربوطه، استان‌های خراسان رضوی و جنوبی تشکیل یک بازار واحد را می‌دهند که شرط LOP برای آن‌ها صادق می‌باشد. استان خراسان شمالی نیز بازاری است که در بلندمدت تحت تأثیر تغییرات قیمت دو استان خراسان رضوی و جنوبی قرار نمی‌گیرد و به‌صورت یک بازار مجزا رفتار می‌کند. لذا اتخاذ یک سیاست در بازار زعفران در هر یک از این سه استان‌، بازار این محصول در دو استان دیگر را تحت‌الشعاع قرار می‌دهد.

چکیده با توجه به اهمیت و نقش تجارت خارجی در توسعه اقتصادی کشور و نیز تأکیدی که برنامه‌ریزان اقتصادی کشور به گسترش صادرات غیرنفتی دارند و همچنین جهت رهایی از اقتصاد تک‌محصولی، لزوم توجه بیشتر به اقتصاد تک‌محصولی ضروری می‌باشد. از میان محصولات صادراتی برخوردار از مزیت نسبی زعفران به دلیل موقعیت ویژه آن از لحاظ اشتغال‌زایی در بخش کشاورزی و ایجاد درآمد ارزی قابل‌توجه برای کشور یک محصول مهم در اقتصاد تلقی می‌شود. اهمیت زعفران به‌عنوان یک محصول صادراتی باارزش در اقتصاد کشور و همچنین اقتصاد جهانی، روز به روز آشکارتر می‌گردد. برای حفظ مقام ایران) به‌عنوان بزرگ‌ترین تولیدکننده و صادرکننده زعفران (در بازارهای جهانی و توسعه بیشتر صادرات این محصول باارزش، شناخت مسائل و مشکلات صادرات و عوامل مؤثر بر آن، می‌تواند گام مهمی در این راستا باشد. ازاین‌رو، مطالعه حاضر به دنبال بررسی عوامل مؤثر بر تجارت زعفران ایران طی دوره زمانی 92-1380 می‌باشد، بدین منظور از مدل جاذبه و روش اقتصادسنجی پانل استفاده شد و نتایج نشان داد که تولید ناخالص داخلی و جمعیت کشورهای وارد‌کننده و نرخ ارز به‌ترتیب با ضرایب 55/1، 015/0 و 54/0 تأثیر مثبت و معنی‌داری بر تجارت زعفران ایران دارد.

چکیده اصلی‌ترین عامل ایجاد قدرت رنگی در زعفران ترکیبی به نام کروسین به فرمول شیمیایی C₄₄H₆₄O₂₄ است. کروسین یکی از چند کاروتنویید محدود موجود در طبیعت است که به‌آسانی در آب حل می‌شود. این حلالیت یکی از دلایل کاربرد وسیع آن به‌عنوان رنگ دهنده در مواد غذایی و دارویی نسبت به سایر کاروتنوییدها می‌باشد. قدرت رنگی زعفران یکی از پارامترهای عمده تعیین کننده کیفیت زعفران می‌باشد که با اندازه‌گیری میزان کروسین موجود در آن مورد ارزیابی قرار می‌گیرد. روش میکرو استخراج مورد استفاده در این تحقیق از جدیدترین و ساده‌ترین روش‌های میکرو استخراج است که می‌تواند با موفقیت برای پیش تغلیظ و جداسازی کروسین در نمونه زعفران بکار رود. سرعت، ارزانی و آنالیز آسان در طیف سنجی UV-Vis مورد استفاده در اندازه‌گیری کروسین نسبت به سایر روش‌های اندازه‌گیری، از مزایای این روش است. بررسی‌ها نشان‌داد که نوع و حجم حلال پخشی و حلال استخراج در بازده استخراج تأثیر بسزایی دارد. در این پژوهش از استون به عنوان حلال پخشی و دی‌کلرو‌متان به عنوان حلال استخراج استفاده شد. تحت شرایط بهینه، منحنی کالیبراسیون در دامنه 00001/0-15/0 میکروگرم بر میلی‌لیتر خطی بوده و حد تشخیص روش 000008/0 میکروگرم بر میلی‌لیتر است. روش پیشنهادی تحت شرایط بهینه برای اندازه‌گیری کروسین نمونه‌های زعفران مناطق مختلف مورد استفاده قرار گرفته است و درصد بازیابی بسیار خوبی با خطای کم محاسبه شده است.

چکیده گلبرگ زعفران که از لحاظ وزنی بخش قابل توجهی از گل زعفران را تشکیل می‌دهد سالانه در مقادیر زیاد به عنوان ضایعات دور ریخته می‌شود. در حالی­که این قسمت گل دارای ترکیباتی از جمله فنل، آنتوسیانین و فلاونوئید با خواص آنتی‌اکسیدانی هستند. به منظور ارزیابی متابولیت‌های ثانویه، محتوای فنل کل و ظرفیت آنتی‌اکسیدانی گلبرگ در 8 جمعیت زعفران، آزمایشی در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی در سه تکرار در دو شرایط آبیاری مرسوم و یکبار آبیاری در مزرعه تحقیقاتی دانشگاه زنجان بر روی بوته‌های سال سوم زعفران به اجرا درآمد. جهت اندازه‌گیری متابولیت‌های ثانویه، محتوای فنل کل گلبرگ و تعیین خواص آنتی‌اکسیدانی عصاره گلبرگ زعفران به ترتیب از روش‌های طیف نورسنجی فرابنفش- مرئی، فولین سیوکالتیو و  DPPHاستفاده گردید. نتایج تجزیه واریانس مرکب در دو شرایط آبیاری مرسوم و یکبار آبیاری نشان داد که متابولیت‌های ثانویه و خواص آنتی‌اکسیدانی در دو شرایط آبیاری تفاوت معنی‌داری نداشت. در حالی­که از نظر محتوای فنل کل در شرایط یکبار آبیاری افزایش معنی‎دار مشاهده شد. جمعیت تربت‌جام بیشترین مقدار فنل کل (56/86 میلی‌گرم گالیک اسید بر گرم عصاره متانولی) را در شرایط یکبار آبیاری داشت. در هر دو شرایط آبیاری، جمعیت‌های مورد ارزیابی مقادیر مناسبی از متابولیت‏های ثانویه، فنل و آنتی‌اکسیدان را داشتند، که می‌تواند برای استفاده در صنایع غذایی، دارویی و شیمیایی مورد استفاده قرار گیرد.

چکیده با توجه به حساسیت عملکرد زعفران و تأثیرپذیری آن از پارامترهای اقلیمی و خاصیت غیرخطی توابع عملکرد گیاهی، در این تحقیق پیش­بینی و تحلیل عدم­ قطعیت مدل شبکه عصبی مصنوعی در تخمین عملکرد زعفران انجام شد. بردار ورودی مدل از بین 37 مؤلفه مختلف، بر اساس استراتژی همبستگی و تحلیل تورم واریانس بهینه‌سازی شد و مدل با معماری 1-2-4-11 با تابع فعال‌سازی سیگموئید در مراحل سه­گانه آموزش و آزمایش و ارزیابی عملکرد برتری را نشان داد. مقادیر پارامترهای MAE و RMSE مدل شبکه عصبی مصنوعی در مرحله یادگیری برابر 3/0 و 5/0 و در مرحله آزمایش به­ترتیب 7/0 و 1 حاصل شد. نتایج تحلیل عدم قطعیت مونت­کارلو بر مبنای 1000 نمونه­گیری بدون جایگذاری، بر اساس فاکتورهای d-factor, 95% PPU, R² بیانگر پهنای باند اطمینان مطلوب پیش­بینی­ها بود و الگو­های عمومی و کلی تغییرات عملکرد زعفران را به‌خوبی پیش­بینی نمود. متوسط ضریب R² مدل در مرحله آموزش و آزمایش بر اساس 1000 شبیه­سازی مونت‌کارلو به­ترتیب 92/0 و 58/0 بود که برای مدل­های عملکرد گیاهی مبتنی بر داده­های اقلیمی دارای معنی­داری در سطح 1% است. با این­حال در شرایط حدی و مرزی، احتمال بروز وقایعی خارج از باند پیش­بینی 95 درصد وجود داشته و لزوم توجه به شرایط مدیریت تغذیه، کود، خاک و آب مزارع در مدل­های هوشمند پیش­بینی عملکرد را نشان می­دهد. بر اساس نتایج پژوهش حاضر برنامه­ریزان به­جای مواجهه با یک رقم به‌عنوان پیش­بینی، ترکیب این رقم و باند اطمینان را در اختیار داشته و می­توانند تصمیمات واقع­بینانه­تری اتخاذ نمایند.

چکیده پژوهش و فناوری جایگاه مهمی در توسعه زنجیره ارزش داخلی محصولات زعفران و زرشک دارد. هدف اصلی این پژوهش، شناسایی عوامل مؤثر بر ارتقاء سهم واحدهای پژوهش و فناوری کشاورزی در ارزش‌افزوده محصولات می‌باشد، بدین منظور پس از مرور ادبیات موضوعی در حوزه پژوهش و فناوری کشاورزی، مجموعه مؤلفه‌های تأثیرگذار بر ارتقا سهم این واحدها در ارزش‌افزوده بخش کشاورزی شناسایی و با نظر خبرگان نهایی گردید. سپس با توزیع پرسشنامه ساختاریافته در میان ۶۵ نفر از مدیران و محققان شرکت‌های تولیدی زعفران و زرشک و سازمان‌های تحقیقاتی کشاورزی و با استفاده از نرم‌افزارهای آماری SPSS و smart PLS ارتباط میان گویه‌‌ها و سازه‌ها مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت، در ادامه با بهره‌گیری از روش معادلات ساختاری ارتباط میان عوامل ۶ گانه: تحقیقات کاربردی، اکتساب فناوری، تجاری‌سازی، توسعه بازار، عوامل داخلی صنعت و عوامل کلان ملی بررسی شد. نتایج تحلیل داده‌ها نشان می‌دهد، حمایت از سرمایه‌گذاری شرکت‌های فعال در حوزه کشاورزی صنعتی در واحدهای پژوهش و فناوری کشاورزی مهم‌ترین عامل شناسایی‌شده می‌باشد. در نهایت پیشنهاد‌هایی جهت بهبود وضعیت پژوهش و فناوری و ارتقا ارزش‌افزوده محصولات مذکور ارائه ‌شده است.

چکیده جهت بررسی اثر تراکم کاشت و منابع کودهای آلی و شیمیایی بر روند تشکیل بنه‌های دختری زعفران و جذب فسفر توسط آن‌ها، آزمایشی به‌صورت فاکتوریل در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با 12 تیمار و سه تکرار در دانشگاه فردوسی مشهد به اجرا درآمد. منابع مختلف کودی شامل تیمار شاهد (عدم مصرف کود)، کود شیمیایی (150 کیلوگرم در هکتار نیتروژن + 75 کیلوگرم در هکتار فسفر) و کود گاوی (25 تن در هکتار) به‌عنوان عامل اول و تراکم‌های (25، 50، 75 و 100 بنه در مترمربع) به‌عنوان عامل دوم آزمایش بودند. همچنین پنج نمونه‌برداری از بنه‌های زعفران در طی فصل رشد (30 آبان، 30 آذر، 30 دی، 31 فروردین و 31 اردیبهشت) انجام شد. طبق نتایج آزمایش، بیشترین تعداد بنه‌های دختری کمتر از 4 گرم در بوته (8/5 بنه در بوته) در زمان نمونه‌برداری چهارم مشاهده گردید و پس از آن تعداد این بنه‌ها در بوته کاهش یافت. در هر یک از سطوح تراکم، کاربرد کود دامی در مقایسه با کود شیمیایی نقش بیشتری در افزایش معنی‌دار تعداد، وزن بنه‌های دختری و میزان جذب فسفر در آن‌ها (1/4 تا 8 و 1/8 تا 12 گرمی در بوته) داشت. همچنین در زمان نمونه‌برداری پنجم، کاربرد کود دامی نسبت به کود شیمیایی منجر به افزایش معنی‌دار تعداد بنه‌های بیش از 8 گرم در بوته و نیز میزان فسفر در بنه‌های بیش از 8 گرم در بوته (تا حدود دو برابر) شد. به‌نظر می‌رسد کاهش تراکم کاشت بنه‌ها می‌تواند از طریق افزایش درصد تشکیل بنه‌های درشت‌تر به‌ازای هر بوته، تا حدودی کاهش عملکرد زعفران در واحد سطح را جبران کند.

چکیده با توجه به اهمیت بنه (پیاز) زعفران در بهبود عملکرد محصول، اقدام به عرضه بنه گواهی‌شده که استانداردهای موردنیاز برای تضمین عملکرد بالای تولید به‌ویژه در سال‌های نخست کشت رادار است، ضروری است. با در نظر گرفتن اینکه در حال حاضر بازار رسمی برای این محصول (بنه گواهی‌شده زعفران) وجود ندارد، در این مطالعه تلاش شد با بهره‌گیری از روش ارزش‌گذاری مشروط، ضمن اندازه‌گیری حداکثر تمایل به پرداخت زعفران کاران برای این کالای غیر بازاری، به بررسی عوامل مؤثر بر انتخاب این نوع از بنه پرداخته شود. نمونه موردبررسی در این مطالعه را 150 نفر از زعفران کاران در منطقه تربت‌حیدریه و زاوه در استان خراسان رضوی تشکیل داده است. با به‌کارگیری مدل لاجیت چندگانه برای تعیین عوامل مؤثر بر انتخاب یکی از انواع بنه استاندارد زعفران (نوع A بنه با وزن 5-10 گرم و تا 60% گلدهی در سال اول، نوع B بنه با وزن 15-10 گرم و تا 80% گلدهی در سال اول، نوع C بنه با وزن 20-15 گرم و تا 90% گلدهی در سال اول، نوع D بنه با وزن بیش از 20 گرم و تا بیش از 90% گلدهی در سال اول) مشخص شد، افزایش سطح تحصیلات، سن مزرعه، انجام تیمار پیش از کشت و نیز داشتن شغل جانبی، احتمال انتخاب بنه‌های نوع A را به میزان معناداری افزایش می‌دهد. در مقابل افزایش متغیرهای سن کشاورز و وزن بنه مصرفی کنونی، احتمال انتخاب این نوع از بنه‌ها را کاهش می‌دهد. به همین ترتیب در انتخاب بنه‌های نوع B و C، متغیرهای تحصیلات، سطح زیر کشت، داشتن شغل جانبی، سن مزرعه و انجام تیمار پیش از کشت مؤثر تشخیص داده شد. مقدار انتظاری متوسط تمایل به پرداخت (WTP) برابر82500 ریال تعیین شد که در مقایسه با متوسط قیمت کنونی بنه‌های موجود در بازار نشان می‌دهد زعفران کاران حاضرند برای این نوع از بنه‌ها قیمتی بالاتر از متوسط قیمت بازار پرداخت نمایند.

چکیده زعفران به‌عنوان گیاهی ارزشمند مورد توجه تولیدکنندگان و بازرگانان قرار دارد. محصولات جانبی زعفران همچون گلبرگ آن، که امروزه اثرات آنتی‌اکسیدانی، ضد میکروبی و تغذیه‌ای آن به اثبات رسیده است متأسفانه بجز موارد محدود مورد استفاده چندانی ندارد. به منظور بررسی کاربرد عصاره گلبرگ زعفران به‌عنوان یک بهبود دهنده در کیفیت پس از برداشت و فرآوری محصول تازه‌برش خورده هندوانه رقم کریمسون سوییت، پژوهشی در قالب طرح کاملا تصادفی بر قطعات مکعبی با ضخامت 1 سانتی‌متر (وزن متوسط 5/0 ± 1 گرم) هندوانه انجام شد. قطعات آماده شده هندوانه در چهار گروه دسته‌بندی شده و تحت تیمار عصاره گلبرگ زعفران (10 درصد حجمی / حجمی) به‌مدت 10 دقیقه، اشعه یو-‌ وی (حداکثر تابش طول موج 4/253 نانومتر، قدرت 15 وات) به‌مدت 5 دقیقه، 10 دقیقه عصاره گلبرگ زعفران 10 درصد و سپس تیمار اشعه یو‌- وی به‌مدت 5 دقیقه و بدون تیمار (به‌عنوان شاهد) قرار گرفتند. بعد از تیمار قطعات میوه در ظروف پلاستیکی شفاف (150×130×45 میلی‌متر) با در لولایی قرار گرفته و در یخچال (دمای 5/0± 5 درجه سانتی‌گراد) به‌مدت 14 روز نگهداری شدند. نتایج بدست آمده نشان داد که عصاره گلبرگ زعفران به تنهایی نتوانست از کاهش وزن جلوگیری نماید اما به‌طور معنی‌داری در سطح احتمال پنج درصد توانست بار میکروبی را کاهش‌داده و کیفیت رنگ را بهبود دهد. همچنین از تجزیه و کاهش لیکوپن جلوگیری نمود. هرچند تیمار توام عصاره گلبرگ و UV عملکرد بهتری در کاهش بار میکروبی داشتند.