با همکاری انجمن علمی گیاهان دارویی ایران
نویسنده = کریمی شهری، محمود رضا
کشاورزی و علوم پایه

ارزیابی تأثیر چند ترکیب شیمیایی بر کنترل باکتری Burkholderia gladioli pv. gladioli، عامل بیماری پوسیدگی بنه زعفران

دوره 12، شماره 2، 1403، صفحه 211-224

https://doi.org/10.22048/jsat.2024.454510.1529

مریم خضری، محمود رضا کریمی شهری، ابوالقاسم قاسمی

چکیده پوسیدگی باکتریایی بنه از بیماری‌های مهم گیاه زعفران است که توسط باکتری Burkholderia gladioli pv. gladioli (Bgg) ایجاد می‌شود. در این تحقیق، تأثیر بی‌کربنات سدیم و سه ترکیب شیمیایی بر پایه مس (اکسی‌کلرور مس، بردو و نوردوکس) در غلظت‌های مختلف، بر جمعیت جدایه‌های باکتری Bgg در محیط آزمایشگاه مورد ارزیابی قرار گرفت، همچنین حساسیت جدایه‌های باکتری نسبت به 21 آنتی‌بیوتیک بررسی شد. علائم ایجاد شده روی بنه‌ها دو هفته پس از مایه‌زنی، به صورت پوسیدگی خشک همراه با قهوه‌ای شدن بافت اطراف ناحیه مایه‌زنی شده بود. توان جدایه‌ها در ایجاد بیماری‌زایی روی بنه‌ها متفاوت بود و بیشترین علائم توسط جدایه Bg16 ایجاد شد. حداقل غلظت بازداندگی از رشد باکتری ترکیب اکسی‌کلرور مس 5/3 در هزار، بردو و بی‌کربنات سدیم 12 درصد و نوردوکس 5/1 در هزار تعیین شد. جدایه‌های باکتری نسبت به 9 آنتی-بیوتیک حساسیت نشان دادند، بزرگترین هاله بازدارنده از رشد در اطراف دیسک‌های تری‌متوپریم‌سولفامتوکسازول، نالیدیکسیک‌اسید، جنتامایسین و آمیکاسین تشکیل شد. شمارش پرگنه‌های باکتری‌ها یک هفته پس از کشت نشان داد، سموم مسی موجب کاهش جمعیت باکتری نسبت به تیمار شاهد شدند اما در هفته دوم، تفاوت معنی‌داری بین آن‌ها وجود نداشت. بر اساس نتایج این تحقیق، موثرترین تیمارها در کاهش جمعیت باکتری در محیط آزمایشگاه، تیمارهای اکسی‌کلرور مس 2 در هزار و 3 در هزار، بردو 8 درصد و 10 درصد و نوردوکس 1 در هزار و 5/1 در هزار بودند. تأثیر این تیمارها بر بیماری پوسیدگی بنه زعفران در محیط مزرعه مورد ارزیابی قرار خواهند گرفت.