زراعت و فناوری زعفران

چکیده این مطالعه به ارزیابی کارایی فنی مزارع زعفران در شهرستان‌های تربت حیدریه و زاوه با رویکرد تحلیل پوششی داده‌های دو مرحله‌ای بوت‌استرپ می‌پردازد. داده‌های مقطعی از ۱۰۸ تولیدکننده زعفران در شش ناحیه جمع‌آوری شد و نمرات کارایی فنی تحت شرایط بازده متغیر نسبت به مقیاس با استفاده از مدل تحلیل پوششی داده‌های ورودی‌محور برآورد گردید. برای سازگاری و استحکام برآوردها، از رهیافت بوت‌استرپ دو مرحله‌ای تصحیح‌شده سیمار و ویلسون (۲۰۰۷، الگوریتم ۲) با ۱۰۰۰ تکرار استفاده شد. نتایج نشان داد میانگین کارایی فارل مزارع حدود ۲۵ درصد بیش‌برآورد دارند. تفاوت‌های منطقه‌ای در نمرات کارایی معنادار است (χ² = 12.74; p < 0.05) به طوری که بیشترین میانگین کارایی در کدکن (۰.۳۲) و کمترین آن در ناحیه مرکزی (۰.۱۷) است. رگرسیون بریده بوت‌استرپ رابطه‌ U شکل معکوس بین سن مزرعه و کارایی را شناسایی کرد، بدین معنا که کارایی فنی ابتدا با افزایش سن مزرعه افزایش و سپس کاهشی است. تجربه در کشت زعفران مثبت و معنادار است(p < 0.01) اما تحصیلات و سن کشاورز معناداری نیستند. تحلیل اسلک‌ها ناهمگونی مکانی و ناکارایی قابل توجه در مصرف نهاده‌ها را نشان داد به نحوی که بدون کاهش در مقدار تولید، به طور متوسط امکان کاهش در مصرف آب حدود 707 متر مکعب در هکتار، زمین حدود ۳ هکتار، مصرف بنه حدود ۵۲۸کیلوگرم در هکتار و نیروی کار حدود ۲۰ نفر-روز در هکتار وجود دارد.