زراعت و فناوری زعفران

چکیده    با توجه به اهمیت محصول زعفران در شهرستان قائن سعی شده است به تاًثیر و کاربرد عوامل کیفی کنترل نشده در تعیین کارایی مزارع زعفران شهرستان قائن توجه شود. از این‌رو داده­های مورد استفاده شامل 173 بهره­بردار محصولات زراعی شهرستان قائن در سال 1395-1394 بود که از طریق روش نمونه‌گیری طبقه‌ای تصادفی جمع­آوری و پرسشنامه مربوط تکمیل شد. در این تحقیق از مدل­های یک مرحله‌ای بانکر و موری و مدل سه مرحله­ای جدید (New) در برآورد کارایی به­کار گرفته شد. نتایج تحقیق نشان می‌دهد که مقدار کارایی مقیاس با مقدار 82/0 بیشترین میانگین را نشان می­دهد. همچنین مقدار کارایی فنی با بازده متغیر و ثابت نسبت به مقیاس مقدار 62/0 و 50/0 را نشان داد و این مفهوم را می­رساند که مزارع نمونه از لحاظ کارایی فنی با بازده متغیر و ثابت نسبت به مقیاس به ترتیب دارای پتانسیل 38% و 50% در مقدار نهاده­ها می­باشد و می­توانند نهاده­های مورد استفاده را بدون کاهش در تولید محصول کاهش دهند. همچنین مقادیر کارایی مدل بانکر و موری (مدل بدون در نظرگرفتن عوامل کیفی) تفاوتی را نسبت به مدل جدید (با در نظر گرفتن عوامل کیفی) نشان نداد لذا به نظر می­رسد نقش مقیاس فعالیت تنها در مفاهیم کارایی مقیاس و نوع بازده نسبت به مقیاس متبلور نمی­شود بلکه دارای ارتباطی با کارایی فنی نیز می‌باشد لذا انجام مطالعات تکمیلی با تمرکز بر روی مساعدت‌های مقیاس فعالیت مطلوب خواهد بود.