زراعت و فناوری زعفران

چکیده با وجود این­که زعفران یکی از گران­ترین گیاهان دارویی در جهان است، اما تاکنون در مورد تولید آن در کشت عمودی مطالعه­ای انجام نشده است. بنابراین رشد و تولید زعفران در دو سیستم کشت متفاوت (عمودی و افقی) در مزرعه تحقیقاتی دانشگاه تربیت مدرس در سال زراعی 1393-1392 مورد مقایسه قرار گرفت. بنه­های زعفران در سیستم کشت عمودی در کیسه­های پارچه­ای در یک مکعب که ابعاد هر وجه آن 5/1 در 5/1 متر بود کشت شدند. در کشت افقی در مزرعه بنه­ها در سه کرت که مساحت هر کرت 25/2 مترمربع بود کشت شدند. نتایج نشان داد که در سال اول رشد تعداد گل، وزن خشک گل و وزن خشک کلاله در واحد سطح در سیستم کشت عمودی به ترتیب 10 گل، 34/347 و 56 میلی­گرم در مترمربع بود که به­طور معنی­داری تقریباً سه برابر بیشتر از کشت افقی بود. در مقابل در سیستم کشت افقی تعداد و وزن خشک بنه­های دختری (به ترتیب 4/2 عدد و 36/0 گرم در بوته)، وزن خشک بنه­های مرکزی (88/0 گرم در بوته) و وزن خشک برگ و ریشه به‌طور معنی­داری بیشتر از کشت عمودی بود، ولی حداکثر طول برگ در کشت عمودی نسبت به کشت افقی بیشتر بود. لذا می‌توان نتیجه‌گیری کرد که از سیستم کشت عمودی برای افزایش محصول زعفران در سال اول استفاده کرد؛ اما باید در مورد بهبود وزن خشک بنه­های دختری جانبی و وزن خشک بنه­های مرکزی در این سیستم تحقیق بیشتر انجام داد.

چکیده  به‌منظور ارزیابی اثر دمای محیط ریشه بر رشد و فعالیت آنتی اکسیدانت‌های موجود در بنه زعفران، آزمایشی در قالب طرح کاملاً تصادفی با سه تکرار در شرایط اتاق رشد اجرا گردید. در این آزمایش اثر دو دمای 1±23 و 1±33 درجه سانتی‌گراد بر فعالیت آنزیم‌های آنتی‌اکسیدانت: پراکسیداز، پلی فنل اکسیداز، سوپر اکسید دیسموتاز، کاتالاز و اکسین اکسیداز در جوانه انتهایی و بنه زعفران از تیرماه (دوره خواب بنه) تا مهرماه (شروع رشد بنه) مورد بررسی قرار گرفت. نتایج نشان داد که در هر دو دما، فعالیت آنزیم‌ها در تیرماه حداقل بود. در مهرماه فعالیت آنزیم‌های مذکور در دمای 23 درجه سانتی‌گراد همزمان با شروع رشد ریشه، جوانه انتهایی و برگ در بنه‌های زعفران افزایش یافت، اما در دمای 33 درجه سانتی‌گراد، هیچ‌گونه تغییری در فعالیت‌های آنزیمی مشاهده نشد. همچنین بیشترین میزان قندهای محلول (گلوکز، مانوز و آرابینو) در جوانه و بنه زعفران در دمای 23 درجه سانتی‌گراد به دست ‌آمد. با توجه به نتایج حاصل از این پژوهش، به نظر می‌رسد دمای 33 درجه سانتی‌گراد در محیط کشت با ایجاد اختلال در فعالیت آن‌ها موجب ادامه خواب در بنه‌های زعفران می‌شود و در مقابل در دمای 23 درجه سانتی‌گراد، افزایش فعالیت آنزیمی موجب تحریک رشد زعفران می‌شود.

چکیده  آزمایشی در قالب طرح فاکتوریل و در چهار تکرار در گلخانه دانشکده کشاورزی دانشگاه تربیت مدرس انجام شد. در این آزمایش اثر پیش‌تیمار غلظت‌های صفر، 40، 80 و 120 پی‌پی‌ام محلول نانو نقره و بر‌هم‌کنش این تیمارها با شرایط تنش غرقابی و عدم تنش غرقابی بر روی ریشه‌های زعفران موردبررسی قرار گرفت. در شرایط بدون تنش غلظت‌های 40‌‌ و 80 پی‌پی‌ام نانو نقره تعداد ریشه را افزایش داد، ‌‌اما طول ریشه با پیش‌ تیمارهای آب و نانو نقره 40 پی‌پی‌ام در سطح اطمینان ‌ 99‌ درصد افزایش پیدا کرد. در شرایط تنش غرقابی کاربرد غلظت‌های 40‌ و‌80 پی‌پی‌ام اثر تنش را بر تعداد ریشه جبران کرد و کاربرد غلظت 40 پی‌پی‌ام نه‌تنها موجب جبران اثر تنش روی طول ریشه شد، بلکه میزان این صفت را به بیشتر از میزان آن در شرایط شاهد بدون تنش افزایش داد. همچنین کلیه پیش‌تیمارها موجب جبران اثر تنش بر وزن خشک و وزن تر ریشه شدند.

چکیده به‌منظور بررسی اثر حذف جوانه‌های جانبی و اصلی و نقش وزن‌های مختلف بنه‌ها بر صفات رویشی و عملکرد زعفران، آزمایشی در مزرعه تحقیقاتی دانشکده کشاورزی دانشگاه تربیت مدرس طی سال‌های زراعی 1391-1390 به‌صورت فاکتوریل در قالب طرح پایه بلوک‌های کامل تصادفی در سه تکرار انجام شد. تیمارها شامل تعداد جوانه در 9 سطح شامل بنه با یک جوانه اصلی (حذف همه جوانه‌های جانبی)، بنه با یک جوانه جانبی (حذف بقیه جوانه‌ها)، بنه با جوانه اصلی و یک جوانه جانبی (حذف بقیه جوانه‌ها)، بنه با جوانه اصلی و دو جوانه جانبی (حذف بقیه جوانه‌ها)، بنه با جوانه اصلی و سه جوانه جانبی (حذف بقیه جوانه‌ها)، فقط با دو جوانه جانبی (حذف بقیه جوانه‌ها)، فقط با سه جوانه جانبی (حذف بقیه جوانه‌ها)، فقط با چهار جوانه جانبی (حذف بقیه جوانه‌ها) و بنه‌های کامل به عنوان شاهد (بدون حذف) و اندازه بنه با وزن 4-2 و8-6 گرم بودند. صفات رویشی در سال اول و زایشی در سال دوم مورد مطاله قرار گرفتند. نتایج این تحقیق نشان داد که حذف جوانه‌ها در بنه‌ها باعث افزایش وزن بنه‌های دختری و افزایش عملکرد در سال دوم شد. همچنین با توجه به نتایج در صورتی که یک جوانه اصلی با سه جوانه جانبی روی بنه باقی بماند و نوع بنه درشت باشد بیشترین میزان عملکرد حاصل می‌شود. بطورکلی نتایج این پژوهش حاکی از آن است که می‌توان با حذف جوانه‌ها، بنه‌های درشتی را تولید کرد، اما نباید جوانه اصلی کاندیدای حذف باشد و مناسب‌ترین تعداد جوانه باقی مانده نیز در بنه‌های درشت باید حداقل چهار جوانه باشد تا عملکرد بهتری حاصل شود.