زراعت و فناوری زعفران

چکیده در دهه های اخیر با توجه به فراگیر شدن کشاورزی ارگانیک در سراسر دنیا، اهمیت سلامت خاک، انسان و اکوسیستم، تولید غذای ارگانیک و سالم برای جمعیت رو به رشد و افزایش سهم کشوری در بازارهای جهانی محصولات ارگانیک، توسعه کشاورزی ارگانیک در ایران رواج یافته است. به همین منظور در این مقاله تلاش شده است تا میزان تمایل به دریافت زعفران کاران برای کشت زعفران ارگانیک نسبت به محصول متعارف و عوامل مؤثر بر آن مورد بررسی قرار گیرد. جامعه آماری تحقیق زعفران کاران تربت حیدریه و زاوه می باشد که براساس جدول بارتلت و همکاران، حجم نمونه 380 نفر تعیین شد. برای نمونه گیری و انتخاب افراد در جامعه از روش نمونه گیری تصادفی طبقه ای و جهت تجزیه و تحلیل داده ها از الگوی دومرحله ای هکمن توبیت استفاده شد. داده های این پژوهش از پرسشنامه های تکمیل شده توسط زعفران کاران منطقه تربت حیدریه در سال 1398 جمع آوری گردید. نتایج این پژوهش حاکی از آن است که متغیرهای تجربه، تحصیلات، مصرف کود دامی و شاخص آگاهی در مدل پروبیت تأثیر مثبت و معنی دار و متغیرهای شغل اصلی و مصرف کود شیمیایی تأثیر منفی و معنی داری بر پذیرش کشت زعفران ارگانیک دارند. نتایج همچنین نشان دادند که متغیر نگرش منفی نسبت به کشت ارگانیک در الگوی رگرسیون خطی معنادار و مثبت می باشد. بنابراین نگرش منفی موجب تمایل به دریافت مبلغ بیشتر کشاورزان برای تولید زعفران ارگانیک می گردد. متغیرهای تجربه، تحصیلات و شغل اصلی در الگوی رگرسیون خطی تأثیر مثبت و معنی دار و متغیرهای درآمد، سطح زیرکشت و سن مزرعه تأثیر منفی و معناداری بر تمایل به مبلغ دریافتی کشاورزان برای کشت زعفران ارگانیک دارند. بر اساس نتایج، پیشنهاد می شود که زعفران کاران اطلاعات کاملی درمورد مدیریت مزارع ارگانیک، بازار فروش محصولات ارگانیک از طرق مختلف کسب نمایند. ضمنا ضرورت دارد شرایطی فراهم آید که زعفران کاران تازه کار از تجارب زعفران کاران باتجربه استفاده نمایند.

چکیده زعفران ایران از لحاظ کمی و کیفی از جایگاه نمایانی در سطح بین­المللی برخوردار است و با بهره­گیری از ظرفیت موجود می­توان درآمدهای صادراتی حاصل از آن را به­طور قابل ‌ملاحظه‌ای افزایش داد. از سوی دیگر، پیش­بینی فروش بر اساس تجزیه ‌وتحلیل سری زمانی یک عنصر بسیار مهم در طراحی و اجرای استراتژی­های بازاریابی در عرصه­ی بین­المللی است. اما رویکرد­های متداول پیش­بینی با نادیده گرفتن ساختار خطی یا غیرخطی داده­ها نتایج دقیقی را ارائه نمی­دهند. لذا، هدف اصلی این مطالعه طراحی یک مدل هیبرید متشکل از دو روش شبکه عصبی مصنوعی (ANN) و ﺧـﻮد ﺗﻮﺿـﻴﺢ ﺟﻤﻌـﻲ ﻣﻴـﺎﻧﮕﻴﻦ ﻣﺘﺤـﺮک (ARIMA) به‌منظور رفع نواقص و استفاده از ویژگی­های منحصر به‌فرد هر یک از این مدل­ها است. با استفاده از داده­های مربوط به صادرات زعفران ایران طی دوره­ی 1392-1283، نتایج مطالعه نشان داد که مدل هیبرید ARIMA-ANN در مقایسه با مدل­های ARIMA و ANN از عملکرد بهتری در پیش­بینی صادرات زعفران ایران برخوردار است. لذا، با توجه به کارایی شایان توجه مدل هیبرید ARIMA-ANN، استفاده از این مدل در تنظیم استراتژی­های مربوط به صادرات در بازارهای جهانی زعفران و همچنین در پیش­بینی متغیرهای سری ­زمانی توصیه می­گردد.

چکیده نوسانات نرخ ارز به عنوان یک منبع ایجاد ریسک و نااطمینانی اثر بسیار مهمی بر حجم تجارت بین‌الملل و متعاقب آن بر تراز پرداخت‌ها دارد. با توجه به جایگاه مهم زعفران در صادرات غیرنفتی ایران، هدف اصلی این مطالعه بررسی تجربی اثر نوسانات نرخ ارز بر تقاضای صادرات زعفران ایران در 17 بازار مقصد طی دوره‌ی 91-1371 است. استفاده از برآوردگر میان گروهی تلفیقی (PMG) و گارچ نمایی (EGARCH) در چارچوب داده‌های تابلویی وجه تمایز این مطالعه نسبت به مطالعات پیشین است تا بتوان روابط کوتاه‌مدت و بلندمدت تقاضای صادرات زعفران ایران را برآورد نمود. با در نظر گرفتن سایر تعیین‌کننده‌های تقاضای صادرات، نتایج مطالعه نشان داد، نوسانات نرخ ارز به طور معنی‌داری در بلندمدت اثر مثبتی بر تقاضای صادرات زعفران ایران دارد و این در حالی است که اثر کوتاه‌مدت آن منفی است. بنابراین، شفاف‌‌سازی سیاست‌های ارزی (به خصوص در دوره‌های کوتاه‌مدت) و توسعه بازارهای سلف ارزی نقش بسیار مهمی در جهت کاهش درجه‌ی ریسک-گریزی صادرکنندگان ایران و افزایش صادرات زعفران در بازارهای جهانی ایفا می‌نمایند.