زراعت و فناوری زعفران

چکیده زعفران یکی از محصولات کشاورزی مهم و ارزشمند ایران به شمار می­رود و برای رشد بازار آن لازم است که به ترجیحات مصرف­کنندگان این محصول توجه شود. مصرف­کنندگان دارای نیازها و خواسته­های متفاوتی می­باشند و با بخش­بندی منفعتی بازار زعفران، شرکت­ها می­توانند از ترجیحات مصرف­کنندگان در هر بخش از بازار درک صحیحی داشته باشند. لذا، در این مطالعه با بکارگیری الگوریتم­های خوشه­بندی قطعی و فازی، بازار زعفران به بخش­های همگن تقسیم و سپس با استفاده از نتایج تحلیل متقارن؛ ترجیحات، نگرش و خصوصیات جمعیت­شناختی مصرف­کنندگان در هر یک از بخش­های بازار مورد بررسی قرار گرفت. در این مطالعه، اطلاعات مربوط به 400 پاسخ­دهنده با استفاده از روش نمونه­گیری طبقه­ای از 13 منطقه مشهد جمع­آوری گردید. نتایج مطالعه نشان داد که بازار زعفران را می­توان به شش بخش همگن تقسیم نمود و الگوریتم خوشه­بندی فازی C-means در مقایسه با روش­های قطعی K-means، K-medoids و روش­های فازی گوستافسون-کسل و گت-گوا دارای عملکرد بهتری در شناسایی خوشه­ها می­باشد. مطابق با یافته­های مطالعه، در اغلب بخش­های بازار، وزن زعفران و نوع بسته­بندی مهمترین ویژگی­های اثرگذار بر تصمیمات خرید می­باشند. بر اساس نتایج مطالعه، به شرکت­های زعفرانی توصیه می­گردد که در عرضه محصولات زعفرانی و تدوین استراتژی­های بازاریابی به ترجیحات مصرف­کنندگان در بخش­های مختلف بازار توجه نمایند.

چکیده زعفران به عنوان محصولی کشاورزی ارزشمند در سطح ملی و بین­المللی، به شیوه­های مختلفی توسط مصرف­کنندگان ارزش‌گذاری می­شود و قیمتی که برای آن پرداخت می­شود به عوامل متعددی بستگی دارد. با شناسایی این عوامل می­توان زعفران را با قیمتی در بازار عرضه نمود که مطابق با ترجیحات مصرف­کننده باشد. لذا، هدف اصلی این مطالعه ارزیابی عوامل مؤثر بر قیمت زعفران در شهر مشهد با استفاده از مدل قیمت­گذاری هدانیک است. وجه تمایز این مطالعه نسبت به مطالعات پیشین استفاده از رهیافت تحلیل حساسیت در چارچوب شبکه عصبی مصنوعی است. اطلاعات مورد نیاز تحقیق از طریق روش نمونه­گیری تصادفی ساده از 120 خریدار زعفران در سطح شهر مشهد جمع­آوری گردیده است. با در نظر گرفتن 14 متغیر توضیحی، نتایج مطالعه نشان داد که متغیرهای سن و نام تجاری کمترین اثر را بر قیمت زعفران دارند، در حالی که متغیر اهداف مصرفی اثر قابل توجهی بر قیمت این محصول دارد. در میان اهداف مصرفی، مصرف تغذیه­ای دارای اثر مثبت و مصارف دارویی و صنعتی اثر منفی بر قیمت زعفران دارند. با توجه به یافته­های پژوهش، به تولیدکنندگان و عرضه­کنندگان زعفران توصیه می­گردد که در استراتژی قیمت­گذاری این محصول به ترتیب به نوع مصرف، شیوه فروش و نوع زعفران توجه نمایند.

چکیده زعفران ایران از لحاظ کمی و کیفی از جایگاه نمایانی در سطح بین­المللی برخوردار است و با بهره­گیری از ظرفیت موجود می­توان درآمدهای صادراتی حاصل از آن را به­طور قابل ‌ملاحظه‌ای افزایش داد. از سوی دیگر، پیش­بینی فروش بر اساس تجزیه ‌وتحلیل سری زمانی یک عنصر بسیار مهم در طراحی و اجرای استراتژی­های بازاریابی در عرصه­ی بین­المللی است. اما رویکرد­های متداول پیش­بینی با نادیده گرفتن ساختار خطی یا غیرخطی داده­ها نتایج دقیقی را ارائه نمی­دهند. لذا، هدف اصلی این مطالعه طراحی یک مدل هیبرید متشکل از دو روش شبکه عصبی مصنوعی (ANN) و ﺧـﻮد ﺗﻮﺿـﻴﺢ ﺟﻤﻌـﻲ ﻣﻴـﺎﻧﮕﻴﻦ ﻣﺘﺤـﺮک (ARIMA) به‌منظور رفع نواقص و استفاده از ویژگی­های منحصر به‌فرد هر یک از این مدل­ها است. با استفاده از داده­های مربوط به صادرات زعفران ایران طی دوره­ی 1392-1283، نتایج مطالعه نشان داد که مدل هیبرید ARIMA-ANN در مقایسه با مدل­های ARIMA و ANN از عملکرد بهتری در پیش­بینی صادرات زعفران ایران برخوردار است. لذا، با توجه به کارایی شایان توجه مدل هیبرید ARIMA-ANN، استفاده از این مدل در تنظیم استراتژی­های مربوط به صادرات در بازارهای جهانی زعفران و همچنین در پیش­بینی متغیرهای سری ­زمانی توصیه می­گردد.

چکیده بسته­بندی به عنوان یک ابزار برای شناخت و تمایز محصول نقش بسیار مهمی در تصمیم خرید مصرف­کنندگان ایفا می­نماید و از آن می­توان برای ایجاد مزیت رقابتی استفاده نمود. زعفران یکی از محصولات مهم کشاورزی است که بسته­بندی مطابق با تقاضای مصرف­کنندگان موجب افزایش فروش و رضایت­مندی خریداران می­گردد. لذا هدف اصلی این مطالعه رتبه­بندی عوامل مؤثر بر بسته­بندی از دید مصرف­کنندگان زعفران در شهر مشهد می­باشد. اطلاعات این پژوهش، در قالب 99 پرسشنامه که در سال 1394 از سوی مصرف­کنندگان زعفران شهر مشهد پاسخ داده شده، جمع‌آوری شده است. برای رتبه­بندی عوامل مؤثر بر بسته­بندی این محصول، از روش تحلیل سلسله مراتبی استفاده شده است. نتایج مطالعه نشان داد که ارائه اطلاعات مربوط به مواد مغذی زعفران و درج استانداردهای داخلی و بین­المللی، بر ترجیحات مصرف­کنندگان بیشترین تأثیر را دارند. همچنین، نتایج رتبه­بندی گزینه­ها نیز نشان داد که راهبرد توجه به نام تجاری درج شده روی بسته­بندی از نظر مصرف­کنندگان دارای بیشترین اهمیت است. لذا، درج عناصر اطلاعاتی روی بسته­بندی می­تواند شیوه مناسبی برای تمایز نام تجاری و افزایش ارزش آن باشد. با توجه به نتایج مطالعه، به تولیدکنندگان و عرضه­کنندگان زعفران پیشنهاد می­گردد که در طراحی بسته­بندی به ویژگی­ها و عناصر اطلاعاتی بیشترین توجه را داشته باشند.

چکیده نوسانات نرخ ارز به عنوان یک منبع ایجاد ریسک و نااطمینانی اثر بسیار مهمی بر حجم تجارت بین‌الملل و متعاقب آن بر تراز پرداخت‌ها دارد. با توجه به جایگاه مهم زعفران در صادرات غیرنفتی ایران، هدف اصلی این مطالعه بررسی تجربی اثر نوسانات نرخ ارز بر تقاضای صادرات زعفران ایران در 17 بازار مقصد طی دوره‌ی 91-1371 است. استفاده از برآوردگر میان گروهی تلفیقی (PMG) و گارچ نمایی (EGARCH) در چارچوب داده‌های تابلویی وجه تمایز این مطالعه نسبت به مطالعات پیشین است تا بتوان روابط کوتاه‌مدت و بلندمدت تقاضای صادرات زعفران ایران را برآورد نمود. با در نظر گرفتن سایر تعیین‌کننده‌های تقاضای صادرات، نتایج مطالعه نشان داد، نوسانات نرخ ارز به طور معنی‌داری در بلندمدت اثر مثبتی بر تقاضای صادرات زعفران ایران دارد و این در حالی است که اثر کوتاه‌مدت آن منفی است. بنابراین، شفاف‌‌سازی سیاست‌های ارزی (به خصوص در دوره‌های کوتاه‌مدت) و توسعه بازارهای سلف ارزی نقش بسیار مهمی در جهت کاهش درجه‌ی ریسک-گریزی صادرکنندگان ایران و افزایش صادرات زعفران در بازارهای جهانی ایفا می‌نمایند.