با همکاری انجمن علمی گیاهان دارویی ایران
نویسنده = قربانی، محمد
اقتصاد و بازاریابی

بخش‌بندی منفعتی بازار زعفران ایران با استفاده از الگوریتم‌های خوشه‌بندی قطعی و فازی در مشهد

دوره 9، شماره 2، تابستان 1400، صفحه 193-208

https://doi.org/10.22048/jsat.2020.225513.1388

امیرحسین توحیدی، محمد قربانی، علیرضا کرباسی، احمدرضا اصغرپور ماسوله، بهروز حسنی-مهموئی

چکیده زعفران یکی از محصولات کشاورزی مهم و ارزشمند ایران به شمار می­رود و برای رشد بازار آن لازم است که به ترجیحات مصرف­کنندگان این محصول توجه شود. مصرف­کنندگان دارای نیازها و خواسته­های متفاوتی می­باشند و با بخش­بندی منفعتی بازار زعفران، شرکت­ها می­توانند از ترجیحات مصرف­کنندگان در هر بخش از بازار درک صحیحی داشته باشند. لذا، در این مطالعه با بکارگیری الگوریتم­های خوشه­بندی قطعی و فازی، بازار زعفران به بخش­های همگن تقسیم و سپس با استفاده از نتایج تحلیل متقارن؛ ترجیحات، نگرش و خصوصیات جمعیت­شناختی مصرف­کنندگان در هر یک از بخش­های بازار مورد بررسی قرار گرفت. در این مطالعه، اطلاعات مربوط به 400 پاسخ­دهنده با استفاده از روش نمونه­گیری طبقه­ای از 13 منطقه مشهد جمع­آوری گردید. نتایج مطالعه نشان داد که بازار زعفران را می­توان به شش بخش همگن تقسیم نمود و الگوریتم خوشه­بندی فازی C-means در مقایسه با روش­های قطعی K-means، K-medoids و روش­های فازی گوستافسون-کسل و گت-گوا دارای عملکرد بهتری در شناسایی خوشه­ها می­باشد. مطابق با یافته­های مطالعه، در اغلب بخش­های بازار، وزن زعفران و نوع بسته­بندی مهمترین ویژگی­های اثرگذار بر تصمیمات خرید می­باشند. بر اساس نتایج مطالعه، به شرکت­های زعفرانی توصیه می­گردد که در عرضه محصولات زعفرانی و تدوین استراتژی­های بازاریابی به ترجیحات مصرف­کنندگان در بخش­های مختلف بازار توجه نمایند.

اقتصاد و بازاریابی

رتبه‌بندی و بررسی اثر ویژگی‌های زعفران بر ترجیحات مصرف‌کنندگان

دوره 9، شماره 1، بهار 1400، صفحه 91-106

https://doi.org/10.22048/jsat.2020.221935.1384

امیرحسین توحیدی، محمد قربانی، علیرضا کرباسی، احمدرضا اصغرپور ماسوله، بهروز حسنی-مهموئی

چکیده امروزه با توجه به شدت رقابت و تغییرات مداوم در شرایط محیطی، شناسایی نیازها و خواسته های مصرف کنندگان برای کسب مزیت رقابتی در بازارهای داخلی و بین المللی امری ضروری می باشد. زعفران یکی از محصولات کشاورزی مهم و ارزشمند ایران به شمار می رود و برای رشد بازار آن لازم است که به ترجیحات مصرف کنندگان این محصول توجه شود. لذا، هدف اصلی این مطالعه رتبه بندی و بررسی اثر ویژگی های زعفران بر مطلوبیت مصرف کنندگان این محصول در شهر مشهد می باشد. در این مطالعه، برای ویژگی های نام تجاری، نوع بسته بندی و وزن به ترتیب 3، 3 و 8 سطح در نظر گرفته شده است و در سال 1398، اطلاعات مربوط به 400 پاسخ دهنده با استفاده از روش نمونه گیری طبقه ای (با انتساب متناسب) از 13 منطقه مشهد جمع آوری گردید. نتایج مطالعه با استفاده از تحلیل متقارن نشان داد که وزن زعفران عرضه شده به بازار و نوع بسته بندی ویژگی های مهم تأثیرگذار بر ترجیحات خرید مصرف کنندگان می باشند. در تحلیلی جزئی تر و با در نظر گرفتن سطوح ویژگی ها، نتایج مطالعه مؤید آن است که بیشترین مقادیر مطلوبیت مربوط به زعفران پاکتی با وزن 608/4 گرم می باشد. با توجه به نتایج مطالعه، به شرکت های زعفران توصیه می گردد که در تنظیم راهبردهای بازاریابی برای گروه های مختلف مصرف کنندگان به ترجیحات آن ها در بازارهای هدف توجه ویژه ای داشته باشند.

اقتصاد و بازاریابی

رتبه‌بندی عوامل مؤثر بر کسب مزیت رقابتی در بازارهای داخلی و بین‌المللی زعفران ایران

دوره 8، شماره 3، پاییز 1399، صفحه 461-477

https://doi.org/10.22048/jsat.2020.211678.1373

امیرحسین توحیدی، محمد قربانی، علیرضا کرباسی، احمدرضا اصغرپور ماسوله، بهروز حسنی-مهموئی

چکیده فقدان استراتژی مشخص رقابتی یکی از مشکلات مهم شرکت­های زعفران ایرانی در بازارهای داخلی و بین­المللی برای کسب مزیت رقابتی است. لذا، رتبه­بندی عوامل مؤثر بر کسب مزیت رقابتی در بازارهای داخلی و بین­المللی زعفران ایران هدف اصلی این مطالعه می­باشد. برای این منظور، با در نظر گرفتن نظریه‌ی موقعیت بازار و دیدگاه منبع-محور، در این مطالعه اهمیت منابع بازاریابی و استراتژی­های رقابتی برای یکی از شرکت­های مهم تولیدکننده و عرضه­کننده‌ی زعفران مورد بررسی قرار گرفت. در این مطالعه، برای جمع­آوری نظرات خبرگان شرکت از پرسشنامه مقایسه زوجی استفاده شد. با استفاده از روش تحلیل سلسله مراتبی، نتایج مطالعه نشان داد که استراتژی تمایز بیشترین تأثیر را در کسب مزیت رقابتی دارد. همچنین، نتایج نمایانگر آن است که در اجرای استراتژی تمایز، باید به قابلیت­های مدیریتی و قابلیت­های ارتباط با مشتری توجه ویژه­ای داشت. بر این اساس، بهبود شرایط مالی و درک صحیح نیازها و خواسته­های مشتریان از جمله راه­کارهایی است که منجر به توسعه‌ی قابلیت­های کلیدی شرکت و کسب مزیت رقابتی در بازار زعفران می­شود.

بررسی عوامل مؤثر بر تمایل کشاورزان افغانستان به تداوم کشت زعفران (مطالعه موردی: استان هرات)

دوره 8، شماره 2، تابستان 1399، صفحه 277-293

https://doi.org/10.22048/jsat.2019.177614.1340

شکراله شعبان، آرش دوراندیش، محمد قربانی

چکیده زعفران یکی از محصولات کشاورزی است که در سال­های اخیر مورد توجه کشاورزان افغانستان قرار گرفته است. با توجه به موقعیت استثنایی زعفران افغانستان در دنیا، بررسی تمایل کشاورزان این منطقه به تداوم کشت این محصول از اهمیت ویژه­ای در توسعه این محصول و ارتقاء سطح جهانی آن برخوردار است. لذا هدف از انجام این پژوهش بررسی عوامل مؤثر بر تمایل به تداوم کشت زعفران در بین کشاورزان استان هرات افغانستان می­باشد. آمار و اطلاعات این پژوهش از طریق ابزار پرسشنامه و مصاحبه­ی حضوری با زعفران­کاران استان هرات، به روش نمونه­گیری تصادفی ساده با 202 نمونه در سال 1397 تهیه و میزان تمایل به تداوم کشت زعفران­کاران به 4 گروه خیلی کم، کم، متوسط و زیاد طبقه­بندی شد. نتایج به‌کارگیری الگوی لاجیت ترتیبی نشان داد متغیرهای عملکرد، قیمت، اندازه خانوار کشاورز، تجربه­ی زعفران­کاری و سرمایه در دسترس، اثر مثبتی بر افزایش تمایل به تداوم کشت این محصول توسط زعفران­کاران دارند؛ درحالی‌که متغیرهای درآمد غیرکشاورزی، سن و نیروی کار در جهت معکوس بر تمایل به تداوم زعفران­کاری اثرگذارند. در انتها پیشنهاداتی در جهت نیل به هدف پژوهش ارائه شده است. که ازجمله می­توان به اعطای تسهیلات کم ‌بهره به کشاورزان برای دسترسی آسان­تر و ارزان­تر به نهاده­های تولید و به‌کارگیری تکنولوژی­های نوین نظیر تجهیز آزمایشگاه­ها، بهبود کیفیت بسته­بندی­ها و تجهیزات خشک‌کردن محصول اشاره کرد.

اقتصاد و بازاریابی

جایگاه زعفران ارگانیک در سبد مصرفی آتی خانوارها و عوامل موثر برآن

دوره 2، شماره 2، تابستان 1393، صفحه 107-114

https://doi.org/10.22048/jsat.2014.6870

احمدرضا شاپوری، محمد قربانی، آرش دوراندیش، محمدرضا کهنسال

چکیده با توجه به اهمیت برنامه ‌ریزی در سطح تولید ضرورت دارد شناخت لازم از رفتارهای آتی مصرف‌کنندگان راجع به محصولات ارگانیک حاصل شود. با توجه به این موضوع مهم در این مقاله با استفاده از الگوی رگرسیون به‌ظاهر نامرتبط و داده‌های مقطع زمانی سال 1391 مربوط به 200 خانوار شهرستان مشهد، عوامل مؤثر بر سهم آتی خانوارها از مصرف زعفران ارگانیک موردبررسی قرار گرفت. نتایج نشان داد که خانوارهای شهرستان مشهد تمایل دارند به‌طور میانگین 34 درصد از زعفران مصرفی آتی خود را به‌صورت ارگانیک مصرف نمایند. همچنین تحلیل رگرسیونی نشان داد که متغیرهای تعداد خانوارهای دارای افراد زیر 10 سال، تمایل به پرداخت تفاوت قیمت زعفران ارگانیک نسبت به غیر ارگانیک و برچسب ارگانیک تأثیر مثبت و متغیر دل‌نگرانی‌های زیست‌محیطی ناشی مصرف زعفران غیر ‌ارگانیک تأثیر منفی بر تمایل به مصرف آتی زعفران ارگانیک داشته‌اند. با توجه به یافته‌های مطالعه، به کار بردن راهکارهای ارتقاء جایگاه محیط‌زیست نزد مصرف‌کنندگان، کمک به افزایش آگاهی مردم نسبت به مواد غذایی مصرفی و طراحی مکانیزمی برای الزام به کار بردن برچسبی برای زعفرانی که به‌صورت ارگانیک تولید می‌شود، پیشنهاد شد.