زراعت و فناوری زعفران

چکیده به منظور بررسی اثرات ورمی­کمپوست و نیتروکسین بر صفات بنه و عملکرد گل زعفران، آزمایشی در سال 95-1394 به صورت فاکتوریل بر پایه طرح پایه بلوک‏های کامل تصادفی، با سه تکرار در مزرعه دانشکده کشاورزی دانشگاه بیرجند اجرا شد. تیمارهای آزمایش، شامل ورمی­کمپوست در چهار سطح (صفر، 5، 10 و 15 تن در هکتار) و نیتروکسین در سه سطح (0، 5 و 10 لیتر در هکتار)  به­صورت مصرف خاکی بودند. نتایج نشان داد، ورمی­کمپوست اثر معنی‏داری بر صفات بنه (وزن کل بنه، متوسط وزن ‏تر و خشک بنه دختری و قطر بنه دختری) داشت، به­طوری­که بیشترین وزن کل بنه در تیمار 15 تن در هکتار ورمی­کمپوست به­دست آمد. همچنین، نتایج سال دوم آزمایش، نشان­دهنده تأثیر معنی‏دار ورمی­کمپوست بر صفات گل (تعداد و عملکرد گل ، عملکرد تر و خشک کلاله) بود، به­طوری­که بیشترین عملکرد کلاله تر و خشک (63/1 و41/0 گرم در متر مربع به ترتیب) در سطح 10 تن در هکتار ورمی­کمپوست حاصل شد، و کمترین مقدار این صفات در تیمار شاهد (77/0 و21/0 گرم در متر مربع) مشاهده گردید. نیتروکسین نیز بر تعداد، عملکرد کل گل تر و عملکرد کلاله خشک تأثیرگذار بود. به­طوری­که، بیشترین میزان عملکرد کلاله خشک ( 36/0 گرم در متر مربع) در تیمار 10­ لیتر نیتروکسین در هکتار و کمترین مقدار این صفت در تیمار شاهد (24/0 گرم در متر مربع) حاصل گردید. اثرات متقابل نشان داد که، سطوح مختلف ورمی­کمپوست و نیتروکسین تأثیر معنی‏داری بر متوسط وزن کل بنه، عملکرد گل، عملکرد تر و خشک کلاله داشت. به­طورکلی، نتایج بیانگر تأثیر مثبت ورمی­کمپوست و نیتروکسین بر صفات بنه و عملکرد گل زعفران بود، به­طوری­که کاربرد 5 لیتر در هکتار نیتروکسین به همراه 10 تن در هکتار ورمی­کمپوست را می­توان برای این آزمایش توصیه نمود.

چکیده به منظور بررسی تأثیر کود شیمایی و کودهای آلی به‌همراه مصرف میکروارگانیسم‌های مؤثر (EM) بر خصوصیات بنه‌ی زعفران، آزمایشی در سال زراعی 93-1392 در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار و 16 تیمار در شهر ریوش اجرا گردید. فاکتورهای آزمایشی شامل 1-کود شیمایی (حاوی 12 درصد ازت از منبع اوره و نیترات، 8 درصد فسفر، 4 درصد پتاسیم و کلات‌های آهن، روی، منگنز و مس) 2- کود دامی 40 تن در هکتار 3- کود دامی 40 تن در هکتار+ EM 4- کود دامی 80 تن در هکتار 5- کود دامی 80 تن در هکتار+EM 6- ورمی‌کمپوست 10 تن در هکتار 7- ورمی‌کمپوست 10 تن در هکتار+EM  8- ورمی‌کمپوست 15 تن در هکتار 9- ورمی‌کمپوست 15 تن در هکتار+EM  10- ورمی‌کمپوست 20 تن در هکتار 11- ورمی‌کمپوست 20 تن در هکتار+EM  12- ورمی‌واش 13- ورمی‌واش+‌EM 14- کود دامی 40 تن در هکتار+ورمی‌واش 15- کود دامی 40 تن در هکتار+ ورمی‌واش+EM  و 16- شاهد (عدم مصرف کود) بود.نتایج تجزیه واریانس حاکی از اثرات معنی‌دار تیمارهای کودی بر صفات مورد بررسی زعفران به استثنای تعداد کل بنه‌های دختری بود.بر اساس نتایج آزمایش، بیش‌ترین افزایش در عملکرد کل بنه‌های دختری (715 گرم در مترمربع)، تعداد بنه‌های دختری بیش‌تر از 8 گرم (57 بنه در مترمربع)، در نتیجه‌ی کاربرد کود شیمیایی حاصل شد که این تأثیر با اثر کود دامی 40 تن در هکتار+ورمی‌واش+EM برابری کرد. بر اساس نتایج مقایسات گروهی کاربرد EM همراه با ورمی‌کمپوست و کود دامی نسبت به مصرف ورمی‌کمپوست و کود دامی به تنهایی به‌طور معنی‌داری باعث کاهش صفات مورد بررسی زعفران شد.