زراعت و فناوری زعفران

چکیده به‌منظور بررسی اثر روش مصرف ریزجانداران مؤثر بر ویژگی‌های رشدی زعفران در حضور کودهای شیمیایی و آلی، آزمایشی در سال زراعی 93-1392 در شهرستان ششتمد خراسان رضوی انجام شد. آزمایش به‌صورت کرت‌های خردشده در قالب طرح پایه بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار اجرا گردید. فاکتور اصلی آزمایش شامل روش مصرف ریزجانداران مؤثر (EM) در سه سطح عدم مصرف، مصرف خاکی EM و محلول‌پاشی EM و فاکتور فرعی شامل مصرف کودهای آلی و شیمیایی در چهار سطح عدم مصرف، مصرف خاکی اسید هیومیک، مصرف خاکی کود 20, 20, 20+TE و مصرف خاکی اسید هیومیک + مصرف خاکی 20, 20, 20+TE بودند. نتایج نشان داد که مصرف خاکی و محلول‌پاشی EM ارتفاع بوته را تحت تأثیر قرار نداد، اما باعث افزایش معنی‌دار تعداد بنه، عملکرد بنه، وزن خشک اندام هوایی و تعداد جوانه در هر بنه در مقایسه با شرایط عدم مصرف EM گردید. متوسط وزن بنه در واکنش به مصرف خاکی و محلول‌پاشی EM کاهش یافت. بیشترین تعداد بنه (33/220 در مترمربع)، عملکرد بنه (33/1023 گرم در مترمربع) و وزن خشک اندام هوایی (02/43 گرم در مترمربع) در تیمار مصرف خاکی EM، بیشترین تعداد جوانه در بنه (68/8) در تیمار محلول‌پاشی EM و بیشترین متوسط وزن بنه (10/5 گرم) در شرایط عدم مصرف EM به دست آمد. استفاده از کود 20, 20, 20+TE و همچنین مصرف تلفیقی اسید هیومیک و کود 20, 20, 20+TE باعث افزایش تعداد بنه، عملکرد بنه، وزن خشک اندام‌ هوایی و تعداد جوانه در بنه در مقایسه با شرایط عدم مصرف کود و همچنین مصرف خاکی اسید هیومیک گردید. بیشترین متوسط وزن بنه در تیمار مصرف خاکی اسید هیومیک به‌دست آمد. مصرف خاکی و محلول‌پاشی EM باعث بهبود واکنش ویژگی‌های رشدی زعفران به مصرف کودهای آلی و شیمیایی گردید. با توجه به نتایج، مصرف خاکی EM و کود 20, 20, 20+TE جهت تولید حداکثر عملکرد بنه در زعفران قابل توصیه می‌باشد.

چکیده زعفران (.Crocus sativus L) یکی از مهم‌ترین محصولات کشاورزی و دارویی ایران است. کاربرد صحیح عناصر غذایی در رشد بنۀ دختری و عملکرد گل زعفران دارای اهمیت ویژه‌ای است. به‌منظور مقایسه و بررسی تأثیر سطوح مختلف تغذیه خاکی و محلول‌پاشی با استفاده از کود کامل مخلوط بر تولید بنه‌های دختری و عملکرد گل زعفران، آزمایشی در سال‌های 1390 و 1391 به‌صورت فاکتوریل در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با 4 سطح کودپاشی با کود کامل مخلوط (0، 50، 100 و 150 کیلوگرم در هکتار) و 3 سطح محلول‌پاشی با کود کامل مخلوط (با غلظت 0، 5 و 10 در هزار) و در سه تکرار در مزرعه تحقیقاتی دانشگاه فردوسی مشهد اجرا شد. نتایج تجزیه واریانس حاکی از اثرات معنی‌دار تیمارهای تغذیه خاکی بر وزن بنه‌های دختری و همچنین تعداد و وزن گل و کلاله زعفران بود، اما بر تعداد کل بنه‌های دختری در واحد سطح تأثیر معنی‌داری نشان ندادند. تعداد و عملکرد بنه‌های دختری و گل زعفران تحت تأثیر غلظت‌های مختلف محلول‌پاشی و همچنین اثرات متقابل کودپاشی و محلول‌پاشی قرار نگرفتند. درمجموع نتایج این پژوهش نشان‌داد که مصرف خاکی 150 کیلوگرم در هکتار کود کامل مخلوط در اوایل اسفندماه تفاوت مثبت و معنی‌داری در عملکرد گل تر و خشک (به ترتیب 120 و 963 کیلوگرم در هکتار)، عملکرد کلاله تر و خشک (به ترتیب 5/45 و 90/7 کیلوگرم در هکتار کلاله خشک) و نیز وزن بنه‌های دختری زعفران (1646 گرم در مترمربع) نسبت به سایر تیمارها داشت، اما محلول‌پاشی عناصر غذایی در همین زمان نقشی در افزایش معنی‌دار عملکرد گل و بنه‌های دختری زعفران نداشت.