زراعت و فناوری زعفران

چکیده چکیده:
زعفران از جمله محصولاتی است که به عنوان یک‌ کشت جایگزین در استان کرمان معرفی می‌گردد. این تحقیق به منظور بررسی عوامل مؤثر بر پذیرش کشت زعفران در دشتخاک، در سال 1395 صورت گرفت. پژوهش حاضر از نظر هدف کاربردی و از حیث روش توصیفی- استنباطی است. داده‌های تحقیق از طریق پرسشنامه، که روایی و پایایی آن مورد ارزیابی قرار گرفته است (آلفای کرونباخ معادل 76/0)، به روش نمونه‌گیری تصادفی از 164 نفر جمع‌آوری گردید. از بین دو مدل لاجیت و پروبیت، بر اساس آماره‌های آکائیک و بیزین- شوارتز، مدل پروبیت، به عنوان مدل مناسب برگزیده شد. نتایج تحقیق حاکی از آن است که عواملی مثل میزان تحصیلات، میزان درآمد کشاورزی، تغییرکشت بر اساس اولویت کم‌آبی و تغییر کشت بر اساس اولویت توصیه سایر کشاورزان، تأثیر مثبت بر این پذیرش و عامل بار تکفل، تأثیر منفی بر پذیرش تغییرکشت داشته‌اند. ازآن‌جاکه کم‌آبی، جزء مهمترین عوامل مؤثر بر پذیرش تغییر کشت می‌باشد، بنابراین تمامی راهکارها، باید در جهت مدیریت بهینه منابع آب زیرزمینی باشد. امید است در آینده، دهستان دشتخاک، به عنوان یک الگوی نمونه و کارساز در جهت تغییر کشت، برای سایر بخش‌های استان کرمان، که با مشکل کم‌آبی در توسعه صنعت کشاورزی خود، دست به گریبان هستند تبدیل گردد.

چکیده تغییرات آب و هوایی، یکی از جدی­ترین چالش ­های زیست­ محیطی است و اثرات طولانی مدت آن می­تواند عواقب جدی اقتصادی، اجتماعی و زیست محیطی به همراه داشته ­باشد. بخش کشاورزی یکی از بخش­های آسیب پذیر نسبت به تغییرات آب و هوایی است. در همین راستا این مطالعه به بررسی عوامل مؤثر بر به کارگیری استراتژی های سازگاری از سوی زعفران­کاران تربت حیدریه با استفاده از روش نمونه گیری تصادفی طبقه­ای متناسب و مدل لاجیت و پرسشنامه پنج بخشی پرداخته است. داده­های مورد نیاز از طریق تکمیل 380 پرسشنامه از زعفران­کاران تربت حیدریه در سال 1397 جمع­آوری گردید. نتایج توصیفی مطالعه نشان داد که اکثر زعفران­کاران به افزایش دما، کاهش بارندگی و ظهور خشکسالی و سرمازدگی معتقدند. کاهش ذخیره آب، کاهش عملکرد محصول زعفران، کاهش صرفه اقتصادی، بیکاری و مهاجرت از جمله پیامدهای تغییرات اقلیم در تربت­حیدریه می­باشد. همچنین بر اساس نتایج به دست آمده، 63 % از زعفران­کاران، حاضر به استفاده از استراتژی های سازگاری هستند. نتایج حاصل از برآورد مدل لاجیت نشان داد که متغیر­های تجربه کشاورزی، اندازه زمین، دسترسی به اعتبارات، خدمات ترویج، در معرض رسانه­ها و تحصیلات بر احتمال انتخاب استراتژی­های سازگاری تأثیرگذار است. درحالی که متغیر­های سطح مکانیزاسیون و شغل جانبی تأثیر معناداری بر احتمال انتخاب استراتژی­های سازگاری نداشته است، بنابراین سیاست های دولت باید اعتماد لازم را برای اعطای تسهیلات بانکی به زعفران­کاران فراهم آورد تا زعفران­کاران بتوانند توانایی و انعطاف پذیری خود را برای مدیریت منابع آب، خاک و سایر نهاده ها در پاسخ به تغییرات آب و هوا سازگار نمایند.