زراعت و فناوری زعفران

زراعت و فناوری زعفران

بررسی رشد، عملکرد و کیفیت زعفران در پاسخ به تاریخ کاشت و زمان اولین آبیاری در منطقه نصرآباد از توابع شهرستان تربت جام

نوع مقاله : مقاله علمی پژوهشی

نویسنده
استادیار گروه علوم و مهندسی باغبانی، مجتمع آموزش عالی تربت جام، تربت جام، ایران
10.22048/jsat.2025.531476.1567
چکیده
به منظور بررسی اثرات تاریخ کاشت و زمان اولین آبیاری بر رشد، عملکرد و کیفیت گیاه زعفران (Crocus sativus L.) تحت شرایط آب و هوایی منطقه نصرآباد از توابع شهرستان تربت جام واقع در استان خراسان رضوی، آزمایشی در سال‌های زراعی 1396 و 1397 به صورت کرت‌های خرد شده بر مبنای طرح بلوک‌های کامل تصادفی در 3 تکرار انجام شد. تیمارهای آزمایش عبارت بودند از تاریخ کاشت در 6 سطح (اول خرداد، پانزده خرداد، اول تیر، پانزده تیر، اول مرداد و پانزدهم مرداد ماه) بعنوان فاکتور اصلی و تیمار زمان اولین آبیاری در سه سطح که شامل آبیاری پس از کاشت، آبیاری در 30 مرداد ماه و آبیاری بر اساس عرف منطقه در 15 مهر ماه (شاهد) به عنوان فاکتور فرعی بودند. صفات مورد مطالعه در این آزمایش شامل تعداد گل در هکتار، وزن تر گل، وزن تر کلاله، وزن خشک کلاله که در هر دو سال آزمایش مورد بررسی قرار گرفتند و در سال دوم آزمایش صفات کیفی زعفران شامل پیکروکروسین، سافرانال و کروسین اندازه‌گیری شدند. نتایج نشان داد با تاخیر در انجام کاشت و همچنین انجام آبیاری پس از هر تاریخ کاشت عملکرد و اجزاء آن کاهش یافت. به ترتیب در سال اول و دوم آزمایش بیشترین تعداد گل در متر مربع (41/16 و 35/49) ، بیشترین عملکرد گل تر (kg/ha 60/47 و 73/127)، بیشترین عملکرد کلاله تر (kg/ha 09/4 و 95/12) و بیشترین عملکرد کلاله خشک (g/ha 714 و 2841) در ترکیب تاریخ کاشت اول خرداد با آبیاری 30 مرداد ماه به دست آمد. هیچ کدام از تیمارهای مورد مطالعه بر روی مقدار کروسین اثرات معنی‌داری نشان ندادند. بیشترین مقدار پیکروکروسین (mg/g 33/111) و سافرانال (mg/g 77/53) در تیمار آبیاری 30 مرداد ماه به دست آمد و با تاخیر در تاریخ کاشت، مقدار پیکروکروسین کاهش یافت و بیشترین مقدار پیکروکروسین در تاریخ کاشت اول خرداد تا اول تیر ماه مشاهده شد. بنابراین در منطقه مورد آزمایش برای تولید زعفران با کیفیت و عملکرد بالا می‌توان تاریخ کاشت اول خرداد تا پانزدهم تیرماه به همراه آبیاری در تاریخ 30 مرداد ماه و عدم آبیاری پس از کاشت را توصیه نمود.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله English

The Effect of Planting Date and First Irrigation Time on Growth, Yield and Quality of Saffron in Nasrabad Region of Torbat-e Jam

نویسنده English

Hossein Nastari Nasrabadi
Assistant Professor, Department of Horticulture Science and Engineering, Faculty of Agriculture and Animal Science, University of Torbat-e Jam, Torbat e Jam, Iran.
چکیده English

In order to investigate the effects of planting date and first irrigation date on growth and yield of saffron an experiment under Nasrabad climatic condition of Torbat-e Jam city in 2017 - 2018 was carried out as a split plot based on randomized complete blocks design with three replications. Experimental treatments were six planting dates (22 May, 5 June, 22 June, 6 July, 23 July and 6 August) as main plots and three irrigation times: irrigation after each planting, irrigation on 21 August and irrigation based on custom region on 7 October (control) as sub plots. In this study, number of flowers, flowers fresh weight, stigma fresh and dry weight, crocin, picrocrocin and safranal were measured. Results showed yield and components of yield decreased by delaying in planting date and irrigation after each planting. In the first and second years of the experiment, respectively, the highest number of flowers per m2 (16.41 and 49.35), the highest fresh flower yield (47.60 and 127.73 kg/ha), the highest fresh stigma yield (4.09 and 12.95 kg/ha), and the highest dry stigma yield (714 and 2841 g/ha) were obtained on May 22 planting date with combination with irrigation on August 21. All treatments had no significant effect on crocin content. The maximum content of picrocrocin (111.33 mg/g) and safranal (53.77 mg/g) recorded on 21 August irrigation treatment. Picrocrocin content decreased by delaying in planting date and the highest of picrocrocin was observed on 22 May and 5 June. Based on the results, it was recommended that saffron planting from 22 May until 6 July, no irrigation after planting and irrigation on 21 August are good method for saffron production.

کلیدواژه‌ها English

Number of flowers
Planting date
Stigma dry weight
Stigma quality