نوع مقاله : مقاله علمی پژوهشی

نویسندگان

1 استاد گروه اگروتکنولوژی دانشکده کشاورزی دانشگاه فردوسی مشهد

2 دانشیار گروه اگروتکنولوژی دانشکده کشاورزی دانشگاه فردوسی مشهد

3 دانشجوی دکتری بوم شناسی زراعی گروه اگروتکنولوژی دانشکده کشاورزی دانشگاه فردوسی مشهد

10.22048/jsat.2022.296998.1431

چکیده

زعفران (Crocus sativus L.) گیاهی ژئوفیت و عقیم است که به صورت رویشی از طریق تشکیل بنه‌ تکثیر می‌یابد. در هر فصل زراعی، این گیاه مراحل مختلف رشد را با گلدهی آغاز و با تولید بنه‌های دختری از بنه مادری ادامه می‌دهد. بنه‌های دختری روی بنه مادری تشکیل می‌شوند. دوره زندگی این گیاه می‌تواند هشت تا ده سال ادامه یابد. به منظور مطالعه اثر سال برداشت بنه بر عملکرد بنه‌های دختری و گل زعفران، آزمایشی در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با چهار تکرار در مزرعه تحقیقاتی دانشکده کشاورزی دانشگاه فردوسی مشهد، طی چهار سال زراعی متوالی 95-1394، 96-1395، 97-1396 و 98-1397 اجرا شد. تیمارها شامل چهار سال برداشت بنه به عنوان تیمارهای یک ساله، دو ساله، سه ساله و چهار ساله بودند. صفات مورد مطالعه شامل تعداد گل، وزن تر گل، وزن خشک کلاله، وزن خشک بنه‌های دختری و تعداد بنه‌های دختری در واحد سطح، قطر بنه‌های دختری و تعداد و وزن بنه‌های دختری در پنج گروه وزنی <4، 8-4، 12-8، 16-12 و >16 گرم بودند. نتایج نشان داد که بیشترین تعداد گل (1/67 گل در متر مربع)، وزن تر گل (31/32 گرم در متر مربع) و وزن خشک کلاله (761/0 گرم در مترمربع) برای سال برداشت دوم مشاهده شد. اما بیشترین تعداد و وزن بنه‌های دختری در واحد سطح برای سال برداشت سوم به ترتیب با 5/189 بنه در متر مربع و 91/603 گرم در متر مربع بدست آمد. اگرچه تعداد بنه‌های دختری تا سال چهارم افزایش یافت، اما بیشتر بنه‌ها در سال برداشت چهارم دارای وزن کمتر از 12 گرم بودند و این موضوع نشان‌دهنده نیاز به جابجایی بنه‌ها و کاشت مجدد آنها در ابتدای سال چهارم است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله [English]

Effect of corm harvesting year on agronomic criteria, daughter corm yield and flower yield of saffron (Crocus sativus L.)

نویسندگان [English]

  • Alireza Koocheki 1
  • Surur Khorramdel 2
  • fatemeh moallem banhangi 3

1 Professor, Department of Agrotechnology, College of Agriculture, Ferdowsi University of Mashhad

2 Associate Professor, Department of Agrotechnology, College of Agriculture, Ferdowsi University of Mashhad

3 PhD Student in Agroecology, Department of Agrotechnology, College of Agriculture, Ferdowsi University of Mashhad

چکیده [English]

Saffron (Crocus sativus L.) is a sterile geophyte plant that propagates vegetatively by means of a corm formation. During each growing season, saffron propagates by daughter corms produced from the mother corm. The daughter corms are formed above the mother corm. The plant can be maintained up to 8–10 years. In order to study the effect of corm harvesting year on daughter corm and flower yield of saffron, a four- year experiment was conducted at Research Field, Faculty of Agriculture, Ferdowsi University of Mashhad, Iran during four growing seasons of 2015-2016, 2016-2017, 2017-2018 and 2018-2019. Treatments were four corm harvesting years that considered as one, two, three and four years aged plots. Studied traits were flower numbers per m2, fresh weight of flower per m2, dried weight of stigma per m2, number of daughter corms per m2, dried weight of daughter corms, daughter corm diameter and number and weight of daughter corms in five weight groups such as <4, 4-8, 8-12, 12-16 and >16 g. Based on the results, the highest production gains in flower numbers (67.1 flowers per m2), flower fresh weight (32.31 g.m-2) and stigma dried weight (0.761 g.m-2) were observed in the second harvesting year. Also, the maximum daughter corm number and daughter corm yield were recorded for the third harvesting year with 189.5 corms.m-2 and 603.91 g.m-2, respectively. Although the progeny corm number continued to rise each year, at the third generation corm production was dominated by corms below 12 g and this suggests a need to lift the corms and replanting at the beginning of the fourth year.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Number of daughter corms
  • Farm age
  • Daughter corm yield
  • Stigma dried weight